pedagog

  Państwo potrafi oddać hołd ofiarom, a następnie pozostawić je poza wyraźnie nazwanymi treściami szkolnej edukacji. Między uroczystą uchwałą Sejmu III RP a lekcją historii rozciąga się przestrzeń, w której pamięć może ponownie zniknąć. Tę właśnie sprzeczność odsłaniają wystąpienia prof. Tadeusza Nasierowskiego z Uniwersytetu Medycznego w Warszawie i dr. Macieja Jabłońskiego z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy w trakcie Seminarium poświęconego przywracaniu pamięci o osobach zamordowanych podczas niemieckiej okupacji z powodu choroby psychicznej lub niepełnosprawności intelektualnej. W centrum tego wydarzenia znalazło się pytanie o ludzi, którym najpierw odebrano prawo do życia, a których los przez dziesięciolecia pozostawał na marginesie społecznej świadomości. Ich historię znali badacze, przechowywały ją dokumenty i miejsca zbrodni. Trudniej było zapewnić jej trwałą obecność w powszechnej edukacji. Powraca zatem pytanie: czyja śmierć staje się obowiązkową wiedzą kolej...

Dzisiaj rozpoczynają się obrady V Letnich Zakopiańskich Spotkań Metodologicznych, które są cyklicznym debatowaniem naukowców w formie warsztatowo-dyskursywnej na temat kluczowy dla początkujących i doświadczonych już badaczy w naukach społecznych. Od pięciu lat organizuje je prof. APS Franciszek Szlosek z Instytutu Pedagogiki Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej celem wsparcia kompetencji badawczych w środowisku współczesnej pedagogiki i nauk z nią współpracujących.  Każde Spotkanie wieńczy publikacja z wykładami i tekstami z warsztatu badawczego ich uczestników. Przed zakończeniem roku akademickiego widziałem na IV piętrze APS, że można je jeszcze bezpłatnie pobrać, gdyż są wyłożone dla zainteresowanych wiedzą metodologiczną.  W dn. 24-27 sierpnia 2026 roku debatować będziemy na temat etyki w badaniach nauk społecznych. Cztery poprzednie Spotkania dotyczyły takich kwestii, jak:      I Edycja (2022) : Warsztat badacza nauk społecznych...

  Koło Naukowe Pedagogiki i Nauk o Rodzinie Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II w Krakowie zorganizowało sympozjum naukowe pt. „Twórcza aktywność studentów wyrazem podmiotowości w procesie kształcenia akademickiego” . Celem sympozjum  w Małopolskim Centrum Nauczycieli było ukazanie twórczego potencjału studentów poprzez prezentację opracowanych przez nich projektów dydaktycznych, tekstów o charakterze teoretycznym i badawczym, a także wytworów praktycznych oraz technicznych przygotowanych w ramach zajęć akademickich. Absolwenci studiów na kierunku pedagogika, teologia i historia 23 czerwca 2026 roku wręczyli książkę, którą współtworzyli pod kierunkiem prof. Krystyny Chałas . Było to piękne przeżycie dla nauczycieli-nauczycieli oraz dla studentów jako autorów pedagogicznej narracji.     Szczególne znaczenie tego przedsięwzięcia polega na tym, że odsłania ono nie tylko aktywność i podmiotowość samych studentów, lecz także pedagogiczną rolę nauczycieli akademic...

XXXV-lecie Wydziału Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego uświęci kierowana przeze mnie Katedra Teorii Wychowania UŁ tym, co jest od początku przełomu lat 80. i 90. XX wieku jej dominantą naukowo-badawczą, a mianowicie debatą nauczycieli-praktyków i uczonych na temat jednej z najciekawszych pedagogii alternatywnych, jaką jest PEDAGOGIKA MONTESSORI.  Jesteśmy dumni z tego, że właśnie w tej Katedrze zapoczątkowała swój znakomity projekt badawczy dr Ewa  Łatacz , analizując w ramach dysertacji doktorskiej pod kierunkiem historyka oświaty - prof. Tadeusza Jałmużnego  genezę i rozwój przedszkoli oraz szkół montessoriańskich w okresie II Rzeczpospolitej.   Początek lat 90. owocował powołaniem przez dr Małgorzatę Mikszę Polskiego Stowarzyszenia Montessori oraz sprawowaniem opieki naukowej nad pierwszymi oddziałami montessoriańskimi w Publicznym Przedszkolu na ul. Jaracza 68 w Łodzi. Organizowane co trzy lata przez Katedrę Międzynarodowe Konferencje "Edukacja al...

  W dniu wczorajszym miałem okazję do spotkania online z pasjonatami nauki, uczonymi reprezentującymi ponad 30 jednostek akademickich w kraju i kilka dyscyplin nauk społecznych. Inicjatorem i gospodarzem spotkania był członek Zespołu Nauk Społecznych Rady Doskonałości Naukowej prof. dr hab. Bernard Wiśniewski , który organizuje w Akademii WSB w Dąbrowie Górniczej interesujące debaty naukowe w ramach Centrum Metodologii Badań w Naukach o Bezpieczeństwie.  Tematem mojego wystąpienia była dość bolesna kwestia, bo dotycząca erozji postaw wobec nauki. Ta zaś jest  rozpoznawalna w wielu sferach funkcjonowania uczelni akademickich. Nie bez znaczenia zatem było rozpoczęcie debaty od studiów naukowych dotyczących kultury uniwersyteckiej, która przestaje być w Polsce pojmowana jako praktykowane obyczaje akademickie w trosce o wartości absolutne a związane z dążeniem badaczy do prawdy.  W literaturze naukowej ujmuje się kulturę uniwersytecką raczej jako normatywno-instytuc...

Osiem dekad „ Przeglądu Historyczno-Oświatowego ” otwierała analiza redaktora naczelnego prof. UJK Witolda Chmielewskiego , by zachować pamięć o trudnych czasach i aktualnych problemach wydawniczych jednego z najstarszych periodyków naukowej pedagogiki. Było to możliwe dzięki  jubileuszowej konferencji z okazji 120-lecia Związku Nauczycielstwa Polskiego.  Redaktor naczelny periodyku przypomniał historię, która brzmi jak gotowy scenariusz filmu: pełna determinacji, cenzury, znikających dokumentów i ludzi, którzy na przekór polityce wierzyli, że prawdę o polskiej oświacie można i trzeba ocalić. Pierwszym redaktorem Przeglądu był prof. Jan Hulewicz. Pismo powstało w 1946 roku z inicjatywy Czesława Wycecha , człowieka, który nie zgodził się na wymazywanie wojennego dorobku tajnego nauczania. Gdy stalinowska władza próbowała przejąć kontrolę nad historią polskiej szkoły, Wycech i współpracujący z nim badacze stworzyli czasopismo, które miało dawać świadectwo prawdzie.  Pierw...

  Redakcja „Przeglądu Historyczno-Oświatowego” przy współpracy Katedry Historii Edukacji i Pedagogiki Porównawczej Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie, chcąc uczcić 120. rocznicę powstania Związku Nauczycielstwa Polskiego oraz 80. rocznicę ukazania się „Przeglądu Historyczno-Oświatowego”, zorganizowała Konferencję Naukową pt.  Nauczycielski ruch związkowy i jego wkład w kształtowanie się nowoczesnej edukacji.  Celem konferencji stało się szerokie spojrzenie na rozwój ruchu związkowego nauczycieli, w tym refleksja nad jego dziejami i dorobkiem. Dyskusja była prowadzona wokół następujących zagadnień:  1. Organizacja i rozwój ruchu nauczycielskiego oraz towarzystw pedagogicznych w XIX- XXI wieku.  2. Czasopisma pedagogiczne i nauczycielskie jako forum wymiany teorii i doświadczeń.  3. Wybitni przedstawiciele ruchu nauczycielskiego, oświatowego i czasopiśmiennictwa pedagogicznego.  4. Kształcenie i doskonalenie zawodowe nauczycieli jako nieo...

  Na Wydziale Nauk o Wychowaniu Uniwersytetu Łódzkiego odbyła się dyskusja, która w gruncie rzeczy nie była rozmową o technologii, lecz o człowieku. Tematem panelu była relacja między sztuką a sztuczną inteligencją, ale w głosach panelistów brzmiało coś głębszego: pytanie o sens twórczości w świecie, w którym coraz mniej rzeczy naprawdę od nas zależy. Punktem wyjścia stał się cytat z Jakuba Żulczyka, przywołany przez prowadzącego: „AI nie ma nam nic do zaoferowania, jest puste w środku, może być tylko narzędziem.” Ta myśl, będąca wyrazem intuicji niż definicją, rozgrzała uczestników. Jedni bronili przekonania, że roboty nigdy nie będą zdolne do aktu twórczego, inni widzieli w AI kolejny etap ewolucji sztuki. Dyskusja, momentami emocjonalna, ujawniła coś, co w kulturze dzieje się po cichu: przesunięcie granicy między tym, co „autentycznie ludzkie”, a tym, co symulowane . Nowy pędzel epoki cyfrowej Prof. Politechniki Łódzkiej Jacek Stańdo przypomniał, że podobne lęki pojawi...