Posty

Wyświetlanie postów z maja 3, 2026

O zakresach i wartości badania piętnastolatków w ramach programu OECD/PISA

Obraz
  OECD podaje, że PISA stale obejmuje swoimi badaniami trzy podstawowe dziedziny wiedzy i umiejętności piętnastolatków: czytanie (reading), matematyka (mathematics), nauki przyrodnicze (science). W każdej edycji jedna z nich jest domeną główną; pozostałe są badane w mniejszym zakresie. OECD wskazuje też, że w kolejnych cyklach wprowadzano domeny innowacyjne, a od 2012 r. także opcjonalną edukację finansową. Najpełniej ujmuje te dane dokument PISA 2025 pt.  Integrated Design , w którym OECD wymienia dodatkowe domeny innowacyjne:  Cross-Curricular Problem Solving  2003,  Computer-Based Assessment of Science  2006,  Digital Reading  2009,  Creative Problem Solving  2012,  Collaborative Problem Solving  2015,  Global Competence  2018,  Creative Thinking  2022,  a w 2025 r. -  Learning in the Digital World .  Edukacja ekonomiczna (finansowa) była w ramach PISA dziedziną opcjonalną w latach 2012, 20...

Nie dajcie się drapieżcom

Obraz
 ( Ilustracja: opracowanie własne we współpracy z ChatGPT / OpenAI, maj 2026) Kleżanka w uczelni zapytała, czy może liczyć na sfinansowanie wydania jej rozprawy naukowej w wydawnictwie, z którego otrzymała taką ofertę. W związku z tym, że coraz częściej władze resortowe, uczeni i akademiccy publicyści ostrzegają przed wydawaniem środków publicznych na opublikowanie artykułu w tzw. "drapieżnym czasopiśmie", ale nikt nie zna wykazu takich periodyków.   Postanowiłem zwrócić się do AI z zapytaniem, czy może udostępnić wykaz podejrzanych oficyn. Odpowiedź wpłynęła w ciągu dwudziestu sekund, toteż dzielę się nią w tym miejscu:  " Czy to wydawca drapieżny?  Opinie są podzielone , ale wnioski są niepokojące:    1. Lista Bealla (Beall's List) Najbardziej znana lista, prowadzona przez bibliotekarza Jeffreya Bealla. Zawiera podejrzane wydawnictwa i czasopisma open access. Po jej usunięciu w 2017 r. (pod presją wydawców) jest utrzymywana przez społeczność na stro...

Nauczyciele wobec odgórnych zmian oświatowych

Obraz
  Konstatuję samozachwyt władz oświatowych rzekomymi walorami wprowadzanych zmian w edukacji. Nadzór pedagogiczny (od kuratora oświaty po dyrektora rzekomo publicznej placówki oświatowej) nie ma wyboru, musi być nie tylko zachwycony, ale też zobowiązany do perswadowania nauczycielom przedszkoli i szkół powinność wdrażania odgórnie stanowionych zmian. Jaki będzie tego efekt?   Przypomnę wyniki badań Instytutu Spraw Publicznych z 1999 roku, które  sygnalizują wyraźny dystans, a nawet sprzeciw wśród tych, którzy powinni być na pierwszej linii „frontu” do wcielania kolejnych etapów reformy "top-down". Wówczas aż 71% nauczycieli cechowała postawa silnego i zdecydowanego odrzucenia reformy, zaś  wśród 93% nauczycieli ówczesna reforma wywoływała lęk (zob. Nauczyciele w przeddzień reformy. Ekspertyzy. Rekomendacje. Raporty z badań. Wersja robocza, Instytut Spraw Publicznych , Warszawa 1999). Jaki jest stan postaw nauczycieli wobec "Kompasu Jutra" A.D. 2026?  ...

Erasmusowa turystyka

Obraz
  Program Erasmus+ w części dotyczącej mobilności pracowników (Staff Mobility for Teaching — STA) jest programem dydaktycznym, nie badawczym. Jednym z jego celów jest przeprowadzenie zajęć akademickich w zagranicznej uczelni, z którą zostało podpisane stosowne porozumienie. Nie można pomijać w ocenie udziału w tym programie studentów, pracowników naukowych i administracyjnych, którzy mogą zdobyć nowe doświadczenie zawodowe, dydaktyczne, organizacyjne oraz podzielić się własnym profesjonalizmem w przyjmującej ich uczelni. Wymogi formalne programu STA wynikają wprost z regulacji Erasmus+ KA131 i są wiążące dla wszystkich stron: pracownika, uczelni wysyłającej i uczelni przyjmującej.  Polska przystąpiła do progra­mu Erasmus w 1998 r. Uczestniczyło w nim początkowo 46 uczelni, zaś w raz ze wstąpieniem Polski do Unii Europejskiej w 2004 roku liczba ta ulegała systematycznemu wzrostowi.  W polskim systemie awansu akademickiego wyjazd dydaktyczny w ramach Erasmus+ nie jest z...

Akademicka wolność w czasach konformizmu i pozoranctwa

Obraz
    Dr Joanna Williams jest dyrektorką Centrum Studiów nad Szkolnictwem Wyższym na Uniwersytecie w Kent. Jej badania koncentrują się na postrzeganiu studentów jako konsumentów, szkolnictwie wyższym jako dobra publicznego oraz wolności akademickiej. Prace Joanny zostały opublikowane w wielu czasopismach naukowych. Jest ona autorką dwóch książek: „Consuming Higher Education: Why Learning Can't Be Bought” (Konsumpcja szkolnictwa wyższego: Dlaczego nauka nie jest do kupienia) wydanej w 2012 roku oraz „Academic Freedom and the Fear of Knowledge in an Era of Conformity” wydanej w 2015 roku. Joanna regularnie bierze udział w ogólnokrajowych debatach na temat szkolnictwa wyższego i jest redaktorką działu edukacyjnego w Spiked Online. Autorka  k siążki   „ Consuming Higher Education” analizuje status studentów na uniwersytecie i w społeczeństwie, a także finansowanie i cele szkolnictwa wyższego, bazując na wynikach badań empirycznych, dokumentach rządowych Wielkiej Bryta...

Akademicka diaspora Czechów-Polaków-Słowaków i Węgrów

Obraz
  Tak bywa w pracy naukowej, że dzięki systemowi otwartego dostępu do publikacji możemy intencjonalnie lub przypadkowo dowiedzieć się o wydaniu gdzieś na świecie bardzo interesującej monografii. W czasach minionego, a patologicznego ustroju totalitarnego, naukowcy byli pozbawieni nie tylko wyjazdów na Zachód, ale i dostępu do źródeł wiedzy sprzed 1948 roku..które Ó wczesna władza partyjna wraz z cenzorami  określała je jako nienaukowe,  bo burżuazyjne.  Zmiana ustroju po 1989 roku i likwidacja cenzury nie wystaczyły, by możliwe było szybkie odrobienie z powyższych względów przez polskich uczonych wieloletnich zaległości. Owszem, nagle otworzyl się dostęp do  debitów komunikacyjnych, a więc prac zakazanych w dobie PRL oraz możność wyjazdów na konferencje czy staże w zachodnich uniwersytetach.  Jednak dopiero wejście III Rzeczpospolitej do Unii Europejskiej, znalezienie się w strefie Schengen, a także uzyskanie otwartego dostępu do baz naukowych z niemalże ca...