Posty

Wyświetlanie postów z lutego 22, 2026

Między zaufaniem doktoranta czy habilitanta a ucieczką recenzenta od odpowiedzialności

Obraz
  W środowisku akademickim słowo „krytyka” bywa dziś traktowane z nieufnością, a bywa, że i wrogością. Jakby było czymś nieeleganckim, niepotrzebnie ostrym, naruszającym kruchą równowagę relacji czy dyskwalifikującym kogokolwiek. Tymczasem nauka bez krytyki jest po prostu słabsza, a pośrednio ujawnia słabość tak autora pracy awansowej, jak i niektórych recenzentów. Nauka wymaga uwolnienia umysłu od pozanaukowych uwarunkowań postaw wobec prac naukowo-badawczych.  Nie chodzi tu o surowość, przesadne stanie na straży jedynie słusznej klasyfikacji nauk społecznych i ich dyscyplin oraz subdyscyplin. Nie chodzi o to, by kogokolwiek zawstydzać czy stawiać pod pręgierzem. Problem nie leży w złej woli.  Wczoraj uświadomił mi jeden z nauczycieli akademickich, że doktorzy wolą unikać rzetelnej recenzji maszynopisu ich artykułu a tym bardziej książki, by nie otrzymać uwag krytycznych. Zabiegają zatem o takich recenzentów wydawniczych, którzy przeczytają ich rozprawę, a to że nie ...

Bez krytyki czeka nas upadek pedagogiki

Obraz
  Barbara Sitarska wydała kilka lat temu książkę pt. "Edukacja szkolna w kontekście edukacji  całożyciowej w perspektywie autobiograficznej". Przypadkowo trafiłem na tę monografię, toteż postanowiłem zapoznać się z jej treścią. Już sam tytuł wzbudził moje zainteresowanie bo oto mamy coś, co jest podobno analizowane w kontekście , a zarazem w perspektywie . Zdumiewający tytuł, ale na rynku wszystko jest możliwe. Chyba ktoś to recenzował?    Dostępne w otwartym obiegu akademickim rozprawy należy czytać, ale nie wszystkie należy postrzegać jako równoważne źródła wiedzy naukowej, gdyż wymaga to rozpoznania rzeczywistego statusu metodologicznego. Funkcjonujące w obiegu akademickim książki nie są automatycznie źródłami wiedzy naukowej nawet wówczas, jeśli zostały opublikowane przez uniwersytecką oficynę. Ich wartość poznawcza zależy bowiem od jawności i spójności procedur badawczych, które prowadzą od rzetelnej analizy stanu wiedzy na dany problem badawczy oraz od uzy...

Prezydent RP wręczył nominacje profesor(k)om pedagogiki

Obraz
https://www.prezydent.pl/aktualnosci/nominacje/prezydent-rp-nauka-to-budowanie-potencjalu-rzeczypospolitej-polskiej,115638 W dniu 25 lutego 2026 roku w gronie 97 nominowanych przez Prezydenta RP profesorów byli w Pałacu Prezydenckim także pedagodzy. Prezydent Karol Nawrocki podkreślił , że jest to ukoronowanie ich (...)  drogi zawodowej, edukacyjnej i badawczej. Zdaję sobie sprawę z iloma wyrzeczeniami to się wiązało, abyście Państwo mogli odebrać nominacje profesorskie w Pałacu Prezydenckim  (...) ani przedstawiciele polskich władz, ani polski rząd, nie mogą myśleć, że nauka to hobby. Nauka to przede wszystkim budowanie potencjału Rzeczypospolitej Polskiej i z takiej perspektywy ja będę patrzył przez cały czas swojej prezydentury na polską naukę – powiedział do uczestników uroczystości.  Polska pedagogika pozyskała kolejnych, znakomitych profesorów tytularnych, którzy będą kontynuować własne projekty badawcze, wzmocnią dalszy rozwój naszej dyscypliny ...

Do jakich wartości wychowuje współczesne harcerstwo?

Obraz
  Co naprawdę liczy się dla harcerzy? Z prowadzonych przeze mnie w 2025 roku badań deklarowanych przez harcerki i harcerzy wartości wynika, że najczęściej wskazują oni na  rodzinę, zdrowie, przyjaźń i uczciwość . To właśnie te wartości są dla nich najważniejsze, nie jako abstrakcyjne hasła, ale jako codzienne doświadczenie. Religia i patriotyzm? Owszem, pojawiają się, ale zajmują dużo niższe miejsca w hierarchii. Dla wielu młodych nie są tak istotne, jak dla starszego pokolenia. A co z instruktorami? Instruktorzy, ci, którzy mają przekazywać wartości, coraz częściej zmagają się z syndromem burn out. Kiedy brakuje sił, łatwiej jest mówić o tym, co sami przeżywamy w rodzinie, o przyjaciołach, zdrowiu, ale trudniej o przekaz idei, jeśli nie są one w nas żywe. To tłumaczy, dlaczego patriotyzm i religijność, choć zapisane w dokumentach, bywają w praktyce mniej widoczne. Harcerstwo jako szkoła rezyliencji Czy to źle? Niekoniecznie, bo w tej codzienności tkwi wielk...

Gościnność późnego wejścia

Obraz
      Wojna w Ukrainie jest dla świata nie tylko testem zdolności logistycznych i politycznych, lecz przede wszystkim próbą dostrzeżenie sensu ludzkiego życia i suwerenności państwa, które w zaufaniu dla prawa międzynarodowego dokonało kilkanaście lat temu redukcji własnych, militarnych zasobów obronnych.  Po pandemii COVID-19, która obnażyła kruchość systemów, wojna odsłoniła kruchość relacji – pytanie o to, kim jest dla nas Inny w sytuacji granicznej. Polska znalazła się w tej próbie w szczególnym miejscu. Po raz pierwszy od II wojny światowej doświadczyła wielomilionowej fali uchodźców uciekających przed realną, a nie medialnie zapośredniczoną wojną.  To doświadczenie przyszło nagle, bez przygotowania instytucjonalnego, bez języka procedur, ale z potężnym zapleczem kulturowym i moralnym, streszczanym w porzekadle:  Gość w dom, Bóg w dom . Przez pierwsze a długie tygodnie i miesiące 2022 roku pomoc polskich rodzin nie była jeszcze polityką, al...

Andrzeja Jakuba Sowińskiego poszukiwanie wychowania

Obraz
      Profesor Akademii im. Jakuba Paradyża w Gorzowie Wielkopolskim Andrzej Jakub Sowiński opublikował dwanaście swoich wykładów z teorii wychowania. Nawiązał tym samym do odległej w czasie tradycji przygotowania studentom autorskiego skryptu z prowadzonego przez akademika przedmiotu. Dzięki temu studiujący na kierunku pedagogika nie muszą już chodzić na wykłady czy prosić prowadzącego o udostępnienie zagadnień do egzaminu, bo mają już gotowy tekst.  To, czego  w tej książeczce nie ma, to zagadnień do studiowania, literatury poszerzającej czy kontrastującej zawarte  w niej treści, bo takie jest podejście autora do własnych wykładów.  Czy zatem jest to akademicki skrypt? Nie jest to skrypt, gdyż czytelnicy otrzymali wykłady w ich pełnej, zamkniętej formie, a nie streszczenia, które miałyby stanowić syntezę omawianych przez wykładowcę zagadnień. Autor nie unika wielości źródeł wiedzy oraz nie sugeruje studiującym, jaka jest ich waga. Nie są to wykłady...

Pedagogika w warunkach wojny: czego nie widzimy z bezpiecznej odległości

Obraz
                                                  Motto: „Wojna Rosji z Ukrainą jest wojną o pryncypia. Wartości nie są negocjowalne.” (Rotfeld, 2022) Dotarł do mnie najnowszy numer miesięcznika Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy "Oświata i społeczeństwo" (2026 nr 1), w którym informuje się czytelników o funkcjonowaniu uniwersytetów kształcących kadry nauczycielskie w warunkach trwającej wojny.         Refleksja nad edukacją w warunkach wojny nie może zaczynać się od pytań organizacyjnych ani nawet psychologicznych. Musi rozpocząć się od rozpoznania natury samego konfliktu. Jak pisał Adam Daniel Rotfeld, wojna prowadzona przez Rosję przeciwko Ukrainie nie jest konfliktem terytorialnym ani sporem o strefy wpływów. Jest wojną o wartości, w której stawką są: suwerenność, godność, tożsamość, prawo do istnienia narodu i państwa (R...