Posty

boguslawsliwerski54@gmail.com

Polsko-ukraiński dialog pedagogiczny o roli edukacji w niespokojnych czasach

Obraz
Dziś odbędzie się po raz jedenasty Forum Naukowe w ramach wieloletniej i owocnej współpracy naukowej pomiędzy Komitetem Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk a Narodową Akademią Pedagogicznych Nauk Ukrainy oraz przy wsparciu Naukowego Towarzystwa Pedagogicznego Polska-Ukraina.   Przedsięwzięcie to stanowi ważną przestrzeń międzynarodowego dialogu pedagogicznego, wymiany doświadczeń badawczych oraz refleksji nad rolą edukacji w warunkach pokoju, kryzysu i wojny.   W programie obrad przewidziane są referaty, doniesienia z badań naukowych dotyczących edukacji jako kluczowego komponentu systemu bezpieczeństwa społecznego i narodowego, współczesnych zagrożeń cywilizacyjnych w perspektywie pedagogicznej, ale i kształcenia młodych pokoleń w warunkach zagrożeń i trwających konfliktów zbrojnych oraz wojny w Ukrainie. Nie zabraknie też polskich akcentów komparatystycznych w zakresie rozwiązań systemowych i innowacyjnych w oświacie oraz polsko-ukraińskiego dialogu pedagogicznego. W ...

O sprawczości w szkole

Obraz
  Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy opublikował w ramach zadania: „Tworzenie, aktualizacja i monitoring podstaw programowych oraz innych kluczowych regulacji systemu oświaty” Poradnik dla nauczycielek i nauczycieli na temat sprawczości w szkole. Projekt został sfinansowany ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej na podstawie umowy nr MEN/2025/DIR/89 z dnia 30 stycznia 2025 roku.  W zespole Jędrzeja Witkowskiego współtworzyli tę publikację: Justyna Franczak, Karolina Giedrys-Majkut, Emilia Kędziorek, Przemysław Kluge, Janina Stojak, Edyta Wąsik, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg. Autorzy zapewne z jakiegoś powodu nie wiedzieli, że fenomen sprawstwa wprowadził do pedagogiki Kazimierz Sośnicki "Teoria środków wychowania", a w filozofii pisał o nim Tadeusz Kotarbiński "Traktat o dobrej robocie". Nie czytali "Osoba i czyn" Karola Wojtyły czy Margaret S. Archer "Kultura i sprawczość". Może dlatego, że są to zbyt trud...

Po co publikować raport z badań lokalnych w języku angielskim?

Obraz
  Małgorzata Żytko, Aleksandra Jasińska-Maciążek, Joanna Dobkowska i Anna Zielińska z Uniwersytetu Warszawskiego opublikowały na łamach „Kwartalnika Pedagogicznego” (2025 nr 4) artykuł p.t. „Occupational burden and burnout – key barriers to supporting the professional well-being of teachers”.  Dopiero w okresie wakacyjnym miałem  czas, by nadrobić zaległości w lekturze polskich czasopism naukowych.  Jednym z kluczowych dla pedagogiki był i jest „Kwartalnik Pedagogiczny” wydawany przez Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Autorki w skondensowanej postaci przedstawiają: cel i hipotezę; próbę 443 nauczycieli warszawskich szkół podstawowych; narzędzia pomiaru; pięć kategorii obciążeń zawodowych; korelacje obciążeń z wyczerpaniem i dystansowaniem się od pracy; kilka podstawowych rekomendacji praktycznych. Jest to więc artykuł raportujący diagnozę lokalnej próby warstwowo-losowej ograniczonej do szkół prowadzonych przez samorząd Wars...

O błędach w pracach dyplomowych studentów

Obraz
  Kończy się rok akademicki 2025/2026 dla tych studentów ostatniego roku studiów I i II stopnia, którzy potrzebowali więcej czasu na przeprowadzenie badań empirycznych w ramach pracy dyplomowej. Moi studenci zdali wczoraj egzamin magisterski. W komisji zaś dyskutowaliśmy o tym, w jakim stopniu zostali przygotowani do pracy pedagogicznej, w której powinni korzystać z kompetencji badawczych.  Niektórzy zapoznali się z treścią opinii o ich pracy promotora i recenzenta. Byli też tacy, którzy nie przywiązywali do tego wagi, bo istotne było dla nich zdanie ostatniego egzaminu i otrzymanie dyplomu. Jak zatem poradzili sobie z pierwszą i być może ostatnią w ich praktyce zawodowej próbą badawczą?  Najczęstszym błędem w tych rozprawach jest brak wiedzy i samoświadomości metodologicznej osób kończących studia, co skutkuje nieadekwatnym wnioskowaniem do pozyskanych w diagnozie danych. Najlepsza praca nie jest po prostu „najobszerniejsza” - chociaż studiujący pytają, ile stron musi ...

O ekologii kultury czytelniczej

Obraz
  (źródło: Schemat wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji autora) Pobyt w Bolonii uświadomił mi coś, czego nie pokazują tabele z wynikami badań czytelnictwa. Możemy wiedzieć, jaki odsetek obywateli przeczytał w ciągu roku jedną, trzy czy siedem książek, ale nadal niewiele to mówi o kulturze czytania danego społeczeństwa.  W niedzielny wieczór, około godziny 19.30, w bolońskich księgarniach nadal byli ludzie. Nie pojedynczy klienci wpadający po zamówiony wcześniej tytuł, lecz dzieci, młodzież, dorośli i osoby starsze przeglądające półki, oglądające albumy, wybierające książki.  W małej kawiarni obok ciastek i owoców leżały książki. Dzieci chodziły po mieście z książkami pod pachą. W księgarniach znajdowałem nie tylko najnowsze bestsellery, lecz także znakomicie uporządkowane działy filozofii, historii, nauk społecznych, literatury naukowej oraz klasyków – od starożytności po współczesność. Nie chcę na tej podstawie budować prostego przeciwst...

SzkoUA. Wyspa bezpieczeństwa, która potrzebuje mostów

Obraz
  (źródło:  O szkole - SzkoUA ) Dziś piszę o alternatywnej szkole - "SzkoUA", która - w związku z rosyjską napaścią na Ukrainę i wielomilionową falą uchodźców do Polski -  powstała w Warszawie wiosną 2022 roku z inicjatywy Klubu Inteligencji Katolickiej i Fundacji Ukraiński Dom, przy kluczowym wsparciu Save the Children. Początkowo miała umożliwić dzieciom uchodźczym z Ukrainy dokończenie roku szkolnego. Projekt był przewidywany na kilka miesięcy, ale okazał się potrzebny na czas nieokreśłony, bo tragiczna w skutkach wojna w ich kraju trwa już ponad cztery lata.   Wokół szkoły powstawało środowisko współpracy rodziców, wolontariuszy, organizacji społecznych, instytucji kultury i firm. We wrześniu 2023 roku, dzięki współpracy z Ośrodkiem Edukacji Montessori, SzkoUA weszła do polskiego systemu oświaty, rozwijając model łączący polską i ukraińską podstawę programową. To ważna historia z perspektywy pedagogiki społecznej. Pokazuje szkołę nie jako budynek, do którego...