pedagog

          Gorąco polecam dostępny online wykład prof. Jerzego Bralczyka p.t. "O języku specjalnie".  Tytuł nie jest przypadkowy, bowiem był to wykład inaugurujący rok akademicki 2026/2027 w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Wystarczy odtworzyć relację z tej uroczystości (od 1:00:45), do której JM Rektorka prof. APS dr hab. Barbara Marcinkowska zaprosiła specjalnego Gościa o wygłoszenie pierwszego w nowym roku akademickim wykładu.  Chciałbym, żeby wszyscy, lub chociażby większość nauczycieli akademickich, którzy będą prowadzić zajęcia dydaktyczne w swoich uczelniach, mieli specjalną motywację i satysfakcję ze spotkania z młodzieżą akademicką, jaką zaprezentował w swoim wystąpieniu wybitny uczony i mówca prof. Jerzy Bralczyk. Po wysłuchaniu jego wykładu pojawiło się pytanie: Czy pedagogika specjalna może być ujmowana jako specjalna pedagogika?  W sensie swoistości tej pedagogiki pytanie jest retoryczne. ...

  ( źródło foto : prof. IP USz Elżbieta Magiera)  Z żalem odebrałem wczoraj wiadomość o śmierci dr hab. Elżbiety Magiery , profesor Uniwersytetu Szczecińskiego, historyk wychowania i wieloletniej nauczycielki akademickiej Instytutu Pedagogiki. Jej macierzyste środowisko pożegnało Ją jako cenioną badaczkę, znakomitą nauczycielkę i wspaniałego Człowieka. Za tymi słowami stoją lata wspólnej pracy, spotkań i rozmów, których nie pomieści żaden wykaz publikacji ani urzędowy biogram.  Odejście historyka wychowania skłania do szczególnej refleksji. Ktoś, kto przywracał naszej pamięci dawnych nauczycieli, idee i instytucje edukacyjne, sam staje się osobą, o której pamięć trzeba się zatroszczyć. Nie tylko przez odnotowanie dat życia i kolejnych stopni naukowych, lecz przede wszystkim przez ponowne odczytanie pytań, którym poświęcił swoją pracę. W przypadku Elżbiety Magiery były to pytania o wychowanie człowieka uczestniczącego w życiu społecznym: o jego odpowiedzialność, obywatelsk...

Szkołę można zburzyć szybciej, niż zdoła się odbudować warunki rozwoju jednego dziecka. Można jednak podtrzymywać nauczanie także wtedy, gdy szkolny budynek przestał istnieć. Między tymi dwiema prawdami rozgrywa się dramat ukraińskiej edukacji omawiany podczas XI Forum Polska–Ukraina przez profesorów Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy: Wasyla Kremienia, Nelli Nyczkało i Oleny Łokszyny. Nie była to wyłącznie narracja o zniszczeniach wojennych, aczkolwiek w trakcie obrad dotarła do nas wiadomość o raszystowskim ataku w centrum Kijowa.  Wybrzmiewały w niej również optymizm i nadzieja, wynikające z nadzwyczajnej mobilizacji ludzi podtrzymujących działalność oświatową i akademicką, a zarazem przygotowujących ją do przyszłości.  Zniszczenie nie kończy się na murach Pierwszym językiem opisu wojennych strat są liczby. Kremień przywołał dane o 4186 uszkodzonych placówkach edukacyjnych i 421 całkowicie zniszczonych. Bezpośrednie straty w infrastrukturze szkolnej i naukowej o...

Dziś odbędzie się po raz jedenasty Forum Naukowe w ramach wieloletniej i owocnej współpracy naukowej pomiędzy Komitetem Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk a Narodową Akademią Pedagogicznych Nauk Ukrainy oraz przy wsparciu Naukowego Towarzystwa Pedagogicznego Polska-Ukraina.   Przedsięwzięcie to stanowi ważną przestrzeń międzynarodowego dialogu pedagogicznego, wymiany doświadczeń badawczych oraz refleksji nad rolą edukacji w warunkach pokoju, kryzysu i wojny.   W programie obrad przewidziane są referaty, doniesienia z badań naukowych dotyczących edukacji jako kluczowego komponentu systemu bezpieczeństwa społecznego i narodowego, współczesnych zagrożeń cywilizacyjnych w perspektywie pedagogicznej, ale i kształcenia młodych pokoleń w warunkach zagrożeń i trwających konfliktów zbrojnych oraz wojny w Ukrainie. Nie zabraknie też polskich akcentów komparatystycznych w zakresie rozwiązań systemowych i innowacyjnych w oświacie oraz polsko-ukraińskiego dialogu pedagogicznego. W ...

  Instytut Badań Edukacyjnych – Państwowy Instytut Badawczy opublikował w ramach zadania: „Tworzenie, aktualizacja i monitoring podstaw programowych oraz innych kluczowych regulacji systemu oświaty” Poradnik dla nauczycielek i nauczycieli na temat sprawczości w szkole. Projekt został sfinansowany ze środków Ministerstwa Edukacji Narodowej na podstawie umowy nr MEN/2025/DIR/89 z dnia 30 stycznia 2025 roku.  W zespole Jędrzeja Witkowskiego współtworzyli tę publikację: Justyna Franczak, Karolina Giedrys-Majkut, Emilia Kędziorek, Przemysław Kluge, Janina Stojak, Edyta Wąsik, Jędrzej Witkowski, Sylwia Żmijewska-Kwiręg. Autorzy zapewne z jakiegoś powodu nie wiedzieli, że fenomen sprawstwa wprowadził do pedagogiki Kazimierz Sośnicki "Teoria środków wychowania", a w filozofii pisał o nim Tadeusz Kotarbiński "Traktat o dobrej robocie". Nie czytali "Osoba i czyn" Karola Wojtyły czy Margaret S. Archer "Kultura i sprawczość". Może dlatego, że są to zbyt trud...

  Małgorzata Żytko, Aleksandra Jasińska-Maciążek, Joanna Dobkowska i Anna Zielińska z Uniwersytetu Warszawskiego opublikowały na łamach „Kwartalnika Pedagogicznego” (2025 nr 4) artykuł p.t. „Occupational burden and burnout – key barriers to supporting the professional well-being of teachers”.  Dopiero w okresie wakacyjnym miałem  czas, by nadrobić zaległości w lekturze polskich czasopism naukowych.  Jednym z kluczowych dla pedagogiki był i jest „Kwartalnik Pedagogiczny” wydawany przez Wydział Pedagogiczny Uniwersytetu Warszawskiego. Autorki w skondensowanej postaci przedstawiają: cel i hipotezę; próbę 443 nauczycieli warszawskich szkół podstawowych; narzędzia pomiaru; pięć kategorii obciążeń zawodowych; korelacje obciążeń z wyczerpaniem i dystansowaniem się od pracy; kilka podstawowych rekomendacji praktycznych. Jest to więc artykuł raportujący diagnozę lokalnej próby warstwowo-losowej ograniczonej do szkół prowadzonych przez samorząd Wars...