Posty

boguslawsliwerski54@gmail.com

Doktorat z własnej pamięci?

Obraz
(źródło: Obraz wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji autora)   Jedną ze ścieżek ubiegania się o przyjęcie do szkoły doktorskiej przemierza praktyk - nauczyciel, pedagog, dyrektor, edukator, który od kilkunastu lat tkwi w środku badanego świata. Jego problem polega na tym, że wie za dużo a przy tym jest zbyt blisko procesów, zdarzeń, problemów, które wywołują potrzebę ich zbadania naukowymi metodami. Musi jednak nauczyć się dystansu wobec własnych doświadczeń, interesów i przekonań.  Druga droga jest niemal odwrotna. Młody człowiek kończy studia magisterskie, pomyślnie przechodzi rekrutację do szkoły doktorskiej i kilka miesięcy później przedstawia projekt badań dotyczących nauczycieli, dyrektorów, wychowawców, przedszkoli albo szkół. Nigdy w nich zawodowo nie pracował. Szkołę zna, ale jako uczeń. Być może także jako praktykant podczas studiów. Pojawia się jednak inny problem, jakim jest nie tyle nadmiar własnego doświadczenia, lecz jego pozorna oczyw...

Szkoła jako przestrzeń przemocy

Obraz
  10-latek wyznał ojcu: "Nie mówię o wszystkim, bo widzę, jak cierpisz"    onet.pl Trudno jest ustosunkowywać się do treści reportażu, bo tu potrzebna jest wiwisekcja w terenie, z udziałem wszystkich stron zaistniałego problemu wychowawczego. Otrzymałem list o tym wydarzeniu od ojca dziesięciolatka. Dokonuję skrótów z jego listu, by uświadomić pedagogom i psychologom kształcącym czy doskonalącym zawodowo nauczycieli, z jak poważnymi problemami zderzą się w sytuacji wymagającej profesjonalnej reakcji.  W tym przypadku,  do ustabilizowanego przez kilka lat zespołu uczniowskiego, zostało włączone dziecko, które wcześniej uczęszczało do innej szkoły. Wydawałoby się, że nie powinno to generować jakiegokolwiek problemu wychowawczego. A jednak, tak pisze o tym ojciec, który ma poczucie skrzywdzenia jego dziecka:   "Po wieloletnim pobycie w Wielkiej Brytanii a powrocie do Polski, dwóch z pięciu wspaniałych synów do...

Pułapki praktyka, który chce zostać badaczem

Obraz
  (źródło: Obraz wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji autora)   Do szkół doktorskich coraz częściej trafiają osoby, które nie przychodzą prosto z seminarium magisterskiego. Mają za sobą kilkanaście albo kilkadziesiąt lat pracy w szkole, kierowały placówkami, szkoliły rady pedagogiczne, prowadziły projekty edukacyjne, wdrażały tutoring, ocenianie kształtujące, programy profilaktyczne, rozwiązania cyfrowe czy inne „innowacje”.  To może być ogromnym atutem, ale może być też dylematyczne. Praktyk edukacyjny często zna szkołę znacznie lepiej niż młody badacz, który pierwszy raz przekracza jej próg z dyktafonem i kwestionariuszem. Wie, jak rozmawia się z dyrektorem, jak funkcjonuje rada pedagogiczna, co nauczyciele rzeczywiście robią, a co zapisują w dokumentacji, jak wyglądają szkolenia i dlaczego po kolejnym programie pozostają czasem tylko segregatory. Znajomość środowiska nie jest jednak jeszcze kompetencją badawczą. Ankieta ewaluacyjna p...

Od szkoły pseudopublicznej do szkoły uspołecznionej

Obraz
  [Źródło: opracowanie własne z wykorzystaniem narzędzia AI ChatGPT (OpenAI)]. Nie da się stworzyć demokratycznej szkoły niedemokratycznymi metodami. Nie można oczekiwać od uczniów samodzielności, jeżeli nauczyciele są pozbawiani samodzielności. Nie można wychowywać do odpowiedzialności w instytucji, w której wszystkie istotne decyzje podejmuje centralistyczna administracja. Nie można uczyć dialogu w systemie reformowanym przede wszystkim za pomocą rozporządzeń, poleceń, kontroli i arkuszy egzaminacyjnych. Nie można również wymagać od nauczycieli innowacyjności, skoro każda poważniejsza zmiana naraża ich na konflikt z podstawą programową, planem nauczania, systemem egzaminacyjnym, nadzorem pedagogicznym albo oczekiwaniami organu prowadzącego. A jednak można, bo formalnie a zarazem pozornie jest to możliwe, gdy zostaje narzucone odgórnie przez władze oświatowe wbrew kompetencjom i akceptacji nauczycieli.  Szkoła publiczna nie przestaje taką być, gdy ma być jedynie wyk...

O publikacji dotyczącej hejtu

Obraz
Publikacja psycholog Anny Borkowskiej - ekspert ds. edukacji cyfrowej w Zespole Programów Edukacyjno-Informacyjnych, NASK-PIB dotyczy zjawiska hejtu, mowy nienawiści, radykalizacji postaw i aktywności ekstremistycznej różnych środowisk społecznych z udziałem dzieci, młodzieży czy osób dorosłych. Coraz trudniej jest odróżnić hejt od rzeczowej, merytorycznej krytyki, bo rozgrzewany i podtrzymywany naprzemiennie przez polityków władzy i opozycji podział ideowo-polityczny sprzyja przypisywaniu każdemu komunikatowi (nie-)werbalnemu miana przemocy, hejtu czy mobbingu.  O patologii trzeba pisać, mówić, dyskutować, ale należy też przeprowadzić rzetelne badania naukowe, a to nie jest takie łatwe. Konieczne jest demistyfikowanie działalności występnej, a nawet przestępczej sprawców wykorzystujących dowolne medium do manipulowania określonym środowiskiem społecznym, opinią publiczną czy kręgiem własnych followersów.       Już we "Wstępie" autorka formułuje nie znajdują...

O alternatywnej Autorskiej Szkole Samorozwoju "ASSA"

Obraz
  Autorska Szkoła Samorozwoju „ ASSA ”. Społeczne Liceum Ogólnokształcące Nr 1 we Wrocławiu  pod kierownictwem Daniela Manelskiego   W 1990 roku przyjąłem zaproszenie Dariusza Łuczaka do Autorskiej Szkoły Samorozwoju we Wrocławiu, która za zgodą kuratora oświaty była od tego właśnie roku eksperymentalną placówką oświatową z uprawnieniami od 1992 roku szkoły publicznej. Żyliśmy wówczas euforią wolności i autorskim zaangażowaniem w tworzenie alternatywnych szkół, klas, programów i dydaktycznych środków (podręczników, materiałów pomocniczych).   Autorska Szkoła Samorozwoju była oryginalną, polską inicjatywą powołania do życia społecznej szkoły przez nauczycieli, którzy mieli dość sterowanego centralnie szkolnictwa podporządkowanego monistycznej ideologii kształcenia i wychowania. Fundamentalną przesłanką wdrażanego w życie modelu alternatywnej edukacji było antropologiczne założenie o nieograniczonej możliwości indywidualnego rozwoju każdej osoby. Autorzy tej konc...

Pluralizm kończy się tam, gdzie zaczyna się monopol jednej pedagogii

Obraz
  (grafika: koncept autora a generacja – ChatGPT (OpenAI). Po 1989 roku polska pedagogika otworzyła swoje granice. Zaczęto przywracać nieobecne dyskursy, teorie przemilczane, zakazane lub przedstawiane wcześniej w karykaturalnej postaci. Odkrywano pedagogikę humanistyczną, personalistyczną, emancypacyjną, krytyczną, alternatywną, antyautorytarną, międzykulturową, konstruktywistyczną. Powracały tradycje, które przez dziesięciolecia rozwijały się poza oficjalnym nurtem nauki. Był to niewątpliwy akt wyzwolenia. Jednak wolność od jednej pedagogiki nie oznaczała wolności od problemu wyboru. Przeciwnie — dopiero pluralizm ujawnił, jak wielkiego wysiłku intelektualnego wymaga samodzielne myślenie. Niektóre teorie są obecne we wszystkich podręcznikach. Inne znikają z programów studiów. Jedne dysponują wpływowymi propagatorami, czasopismami, konferencjami i grantami. Drugie funkcjonują na obrzeżach dyskursu naukowego. Jeszcze inne powracają po latach w zmienionym opakowaniu, z nową nazw...