pedagog

  (Źródło: Ilustracja wygenerowana przy użyciu ChatGPT (OpenAI) według koncepcji autora) Monografia ks. Janusza Mariańskiego zachęciła mnie do poszukiwania odpowiedzi na pytanie:  Jak pojmowana jest godność w różnych dziedzinach nauk - nie tylko humanistycznych, teologicznych czy społecznych, ale także technicznych, medycznych, przyrodniczych, ścisłych i w naukach o sztuce?   Godność nie ma jednego, transdyscyplinarnego znaczenia. Im dalej wychodzimy poza filozofię, prawo, teologię czy nauki społeczne, tym rzadziej jest ona przedmiotem badań, a częściej staje się normą graniczną określającą, czego badacz, lekarz, konstruktor, informatyk czy artysta nie powinien uczynić człowiekowi — nawet jeśli technicznie może to zrobić. W tym sensie pojęcie godności okazuje się zadziwiająco dobrym „łącznikiem” między bardzo odległymi dyscyplinami. Można wyróżnić co najmniej cztery podstawowe sposoby rozumienia godności: 1.     godność ontologiczna – człowiek m...

  Jak uczcić Dzień Edukacji, jak nie opowieścią o wspaniałym nauczycielu alternatywnej szkoły? Nakładem Wydawnictwa Naukowego Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie ukazała się właśnie monografia dr Edyty Żebrowskiej pt.  Obraz nauczyciela Szkoły Rydzyńskiej (1928–1939). Studium z biografistyki pedagogicznej.    Nauczyciel może pozostawić w życiu ucznia trwały ślad przez jakość wspólnej pracy, osobistą wiarygodność i pomoc w odkrywaniu własnej drogi. Znaczenie tego oddziaływania ujawnia się niekiedy dopiero po latach, kiedy wychowanek sam podejmuje trudne decyzje i przyjmuje odpowiedzialność za innych.  Niezwykle trudno jest prowadzić badania naukowe o nauczycielach szkoły alternatywnej z okresu dwudziestolecia międzywojennego, która nie przetrwała w wyniku dwóch totalitaryzmów - niemieckiej i radzieckiej okupacji naszego kraju.      Dopiero w 1997 roku Wincenty Okoń opisał tę szkołę w rozprawie pt. "Dziesięć szkół al...

  Józef Górniewicz sprezentował nie tylko na nowy rok akademicki badaczom nie tylko nauk społecznych, ale także humanistycznych rozprawę poświęconą jednej z kluczowych kategorii pojęciowych, jaką jest samorealizacja. W strukturze potrzeb Abrahama Maslowa znajduje się ona na szczycie, toteż warto zobaczyć, jak uczony, humanista, wybitny pedagog analizuje to pojęcie i zachęca do potraktowania go jako problem epistemologiczny.  Tytuł monografi jest zapisany także w języku łacińskim: Sui impetio ut quaestio invistigationes in scientis socialibus, chociaż umieszczenie go na okładce pod polskojęzyczną wersją może sugerować, że jest jego dopełnieniem. Jeśli nieznający łaciny skorzystają z pomocy AI, to dowiedzą się, że "Sui imperio (w kontekście nauk społecznych tłumaczone najczęściej jako autonomia, samorządność lub podmiotowość) odgrywa kluczową rolę jako zasada metodologiczna i cel badawczy w badaniach nad strukturami władzy, grupami zmarginalizowanymi oraz procesami decyzyjnymi"...

  Pedagogika nowego wychowania Froebla jako holistyczną filozofią wychowania dzieci w wieku wczesnoszkolnym, która wyrasta z określonej wizji osoby, natury, duchowości, jedności świata i rozwoju człowieka. Wiele jego składników ma charakter ponadustrojowy i ponadpartyjny, ponieważ dotyczą samej struktury dziecięcego rozwoju. Najbardziej uniwersalnym komponentem jest uznanie zabawy za podstawową formę życia, uczenia się i ekspresji dziecka. Każde przedszkole zorientowane na rozwój dziecka w wieku przedszkolnym, czy to w Polsce, Niemczech, Finlandii, Japonii czy w Kanadzie, uznaje, że ono poznaje świat przez działanie, ruch, manipulowanie, naśladowanie, wyobraźnię, relacje i zabawę. Autorki Daru zabawy słusznie wydobywają ten rdzeń, gdy podkreślają za pedagogiem reformy przełomu XIX i XX wieku, że zabawa nie jest „czczą rozrywką”, lecz ma głęboki sens rozwojowy. Froebel nie traktował dziecka jako pustego naczynia do napełnienia treściami, ale jako istotę rozwijającą się według własn...

„Szkoła, która uchyla mury” – grafika: koncept i generacja – ChatGPT (OpenAI). Szkoła od dawna cierpi na pewną przestrzenną monotonię. Cztery ściany, rzędy ławek, tablica, dzwonek, korytarz. Nawet najbardziej nowoczesna lekcja często odbywa się w przestrzeni, która nadal przypomina zakład produkcyjny z epoki przemysłowej: uczniowie siedzą, nauczyciel organizuje ich uwagę, a wiedza ma zostać przyswojona w określonym czasie i miejscu. Tymczasem w niemieckich szkołach opisanych w artykule Felicitas Wilke o Draußenschule  (edukacja poza budynkiem szkolnym) matematyka przenosi się nad morze, edukacja przyrodnicza do lasu, a wiedza o segregowaniu odpadów powstaje nie z ilustracji w podręczniku, lecz z rozkładającej się skórki banana i plastikowego opakowania zakopanego w ziemi. Dzieci mierzą, ważą, szacują, obserwują, klasyfikują. Las nie jest dekoracją. Staje się laboratorium. Plaża – miejscem pomiaru. Miasto – przestrzenią wychowania komunikacyjnego. Brzmi to jak pedagogiczna re...

    Staram się być coraz bardziej odpornym na sytuacje kryzysowe wynikające z upowszechniania przez Ośrodek Rozwoju Edukacji poradników dla nauczycieli i kadr kierowniczych szkół - jak im się wydaje - publicznych. Daniela Bartosiak przygotowała dla nich materiał szkoleniowy dla ratowników szkół XXI wieku, skoro funkcjonują one (...) w rzeczywistości naznaczonej skumulowanymi kryzysami: zdrowotnymi, społecznymi, informacyjnymi oraz geopolitycznymi. Niedawna pandemia, niestabilność międzynarodowa, przeciążenie informacyjne, dynamiczne zmiany technologiczne oraz rosnąca polaryzacja społeczna tworzą środowisko permanentnej niepewności. Zjawiska te wpływają bezpośrednio na kondycję psychiczną dzieci i młodzieży oraz na sposób funkcjonowania całej społeczności szkolnej. (...) W konsekwencji szkoła coraz częściej staje się przestrzenią pierwszego kontaktu z kryzysem psychicznym ucznia, a nauczyciel – pierwszą osobą reagującą na tę sytuację  (s. 6).  Może autorka tej publika...