Posty

Wyświetlanie postów z listopada 2, 2025

Między Zlínem a Warszawą. O zaufaniu i pozorach ewaluacji w polskiej nauce

Obraz
  Nie spodziewałem się, że kilka stron wydziałowego periodyku z czeskiego Zlína stanie się dla mnie zwierciadłem polskiej nauki i to takim, w którym trudno wytrzymać odbicie polskiej ewaluacji nauki. Zacząłem bowiem porównywać podejście do ewaluacji w tym kraju do polskich rozwiązań i zapowiadanej ich nowelizacji.   Znajdziemy w półroczniku "H-Journal" artykuł o międzynarodowym panelu ewaluacyjnym na Wydziale Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Tomasza Baty w Zlinie, którego treść uderza prostotą i przejrzystością. Okazuje się, że ewaluacja nauki nie jest w Czechach (podobnie w krajach nordyckich czy niemieckojęzycznych)  grą o punkty, lecz rozmową z zagranicznymi ekspertami o sensie prowadzonych w uczelniach badań naukowych.  Ewaluacja nauki nie jest tam zatem aktem administracyjnym, lecz formą akademickiego dialogu, zaś nauka staje się przestrzenią wspólnoty i refleksji . Nie ma w niej kar, kategorii ani list rankingowych, ale buduje się za to zaufanie i o...

Uniwersytet Tomasza Baty w Czechach wydaje czasopismo uczelniane

Obraz
  Redakcja najnowszego numeru  półrocznika  „H-Journal”   wydawanego przez Wydział Nauk Humanistycznych Uniwersytetu Tomasza Baty w Zlínie  (Czechy)  koncentruje się na najważniejszych aspektach aktywności akademickiej, badawczej i społecznej  kadr tej jednostki. Najnowszy numer periodyku jest adresowany do środowiska akademickiego prezentując szerokie spektrum działań naukowo-dydaktycznych oraz partnerskich uczelni.  Najważniejsze zagadnienia w tym wydaniu dotyczą: Słowo wstępne dziekana Wydziału Nauk Humanistycznych - dr. Libora Marka – dotyczące kondycji nauk humanistycznych i społecznych oraz znaczenia codziennej, „niemierzalnej” pracy naukowców i studentów w rozwoju wydziału. Powodem jego refleksji jest w ywiad ze mną jako  członkiem Międzynarodowej Rady UTB w kolejnej kadencji, który dotyczy kryzysu tożsamości nauk humanistycznych i konieczności przywrócenia im aksjologicznego wymiaru. Tematem wiodącym numeru pisma jes...

Droga do mistrzostwa Jana Łaszczyka - profesora pedagogiki, rektora Akademii Pedagogiki Specjalnej w latach 2008-2016

Obraz
  (Jubilat- prof. APS dr hab. Jan Łaszczyk) W dniu wczorajszym uczestniczyłem w  wyjątkowym wydarzeniu w świecie akademickim, jakim był Jubileusz pracy naukowej profesora Jana Łaszczyka - kierownika Zakładu Metodologii i Pedagogiki Twórczości w Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie. Tam, gdzie codzienność zlewa się w rytm wykładów, kolokwiów i raportów z badań naukowych, zdarzają się chwile, które przypominają o istocie nauk o wychowaniu, o wspomaganiu rozwoju człowieka.  Seminarium Naukowe "Droga do mistrzostwa" było w  rzeczywistości czymś więcej niż debatą naukową. Stało się świętem jednego życia – pięćdziesięciu lat pracy naukowej, dydaktycznej i organizacyjnej profesora APS  dr. hab.  Jana Łaszczyka , pedagoga twórczości, badacza, nauczyciela nauczycieli, rektora i mistrza dla wielu pokoleń wychowanków. Z przypadku – w stronę sensu W swym wspomnieniu Jubilat mówił z właściwą sobie skromnością, że jego droga była „dz...

„Kultura wymazywania. Od Rowling do Witkowskiego"

Obraz
  (źródło: foto  BŚ) Jeszcze kilka lat temu słowo cancel kojarzyło się z przyciskiem „anuluj” w komputerze. Dziś coraz częściej odnosi się do człowieka. Cancel culture – kultura unieważniania – stała się jednym z najbardziej jaskrawych zjawisk naszej epoki: niby w imię dobra i wrażliwości, a jednak prowadząca do nowego rodzaju przemocy symbolicznej. Doświadczam tego w środowiskach akademickich, gdy w grę wchodzą różnice światopoglądowe u profesorów recenzujących wnioski awansowe.   Wszystko zaczyna się zwykle od zdania, które ktoś uzna za „nieodpowiednie”. Potem idzie już lawinowo: oburzenie, wezwanie do bojkotu, odwołanie wydarzenia, usunięcie konta. W erze mediów społecznościowych wystarczy kilka kliknięć, by człowieka „usunąć z przestrzeni publicznej”. Paradoks polega na tym, że dzieje się to często w środowiskach, które same walczą o inkluzywność, tolerancję i prawo do głosu. Rowling: od autorki pokoleń do heretyczki J.K. Rowling, autorka sagi o Harrym ...

Próba zaradzenia kryzysowi zdrowia fizycznego dzieci

Obraz
  Polska szkoła wkracza w rok 2025/2026 z paradoksem: rosnącą liczbą programów promujących ruch i równoczesnym spadkiem realnej aktywności uczniów. Dane Ministerstwa Zdrowia i Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego z lat 2022–2024 pokazują, że ponad 60% dzieci w wieku 11–15 lat nie spełnia minimalnych norm aktywności fizycznej zalecanych przez Światową Organizację Zdrowia (WHO), czyli 60 minut ruchu dziennie. Jeszcze w 2018 roku normy te spełniało 37% uczniów; w 2023 roku – już tylko 32%. Badania programu COSI (Childhood Obesity Surveillance Initiative) z 2022 roku wskazują, że co trzecie dziecko w Polsce ma nadwagę lub otyłość (32% chłopców i 29% dziewcząt w wieku 8–9 lat). W porównaniu z 2010 rokiem jest to wzrost o blisko dziesięć punktów procentowych. W niektórych województwach (mazowieckie, śląskie, łódzkie) odsetek ten przekracza 35%. Z kolei raport HBSC (Health Behaviour in School-aged Children, 2022) potwierdza, że 67% uczniów szkół ponadpodstawowych spędza ponad cz...

Piękno styranej twarzy pedagoga nowego wychowania - Janusza Korczaka

Obraz
  Nowy rok akademicki w Uczelni Korczaka w Warszawie zainaugurował wykładem gość dr Michał Paluch (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie), który - nawiązując do dramatu Janusza Korczaka - opowiedział o twarzy pedagoga, tej prawdziwej, zmęczonej, ale pięknej w swojej autentyczności. Jego refleksja ujęta w tytule wykładu -  Piękno styranej twarzy  stała się medytacją o sensie bycia pedagogiem w świecie pełnym pośpiechu i pozoru. Poniżej publikuję esej inspirowany tym niezwykłym wystąpieniem. „Piękno styranej i steranej twarzy”  Tytuł wykładu – Piękno styranej twarzy”  zabrzmiał jak poetycki paradoks, a zarazem jak zaproszenie do głębszego namysłu nad sensem pedagogiki: tej, która ma ludzką twarz. Dr M. Paluch rozpoczął od słów ks. prof. Józefa Tischnera – człowiek nigdy nie wie do końca, co się dzieje w drugim człowieku . W tym prostym zdaniu ukrył się rdzeń całego wykładu: tajemnica osoby, której nie da się do końca wypowiedzieć. Twarz, n...