pedagog

Są w historii oświaty eksperymenty, które nie powstają w wyniku  ministerialnych programów, na bazie grantów ani wieloletnich strategii. Rodzą się dlatego, że pojawia się realna potrzeba społeczna, a nauczyciele próbują na nią odpowiedzieć. Tak było w Bartoszycach. W 1956 roku, w okresie politycznej „odwilży”, w Liceum Pedagogicznym nr 2 utworzono klasy ukraińskie. Zainteresowanie było ogromne. W pierwszym roku wpłynęło 240 podań, a przyjęto 70 uczniów. Mieli oni zdobyć maturę i kwalifikacje nauczycielskie, aby później uczyć dzieci z rodzin ukraińskich języka ojczystego, kultury i tradycji. Nie było to jednak „ukraińskie liceum” działające obok polskiej szkoły. Klasy ukraińskie funkcjonowały wewnątrz polskiego liceum pedagogicznego. Uczniowie obu narodowości mieli wspólnych nauczycieli, spotykali się w tej samej szkole i uczestniczyli w jej życiu. Zarazem młodzież ukraińska otrzymała coś w powojennej Polsce wyjątkowego: możliwość uczenia się części przedmiotów w języku o...

  (graf.:MetaAI) Pojawiające się zapewnienia MEN wdrażania z dniem 1 września 2026 roku zmian w szkolnictwie spotkały się z krytyczną opinią prof. Romana Lepperta z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Po obradach "Kompasu edukacji" w Bydgoszczy krytyczne stanowiska wobec deformy są dobrze znane i niemal rytualnie powtarzają się przy każdej pseudoreformie oświaty. Administracja państwowa przedstawia zmianę jako uporządkowany proces: powstał profil absolwenta, "nowa" podstawa programowa, katalog kompetencji, ramowy plan nauczania, zestaw doświadczeń edukacyjnych i harmonogram ich wdrażania w życie. Zmiana zostaje opisana, nazwana i zadekretowana. Skoro powstał dokument prawny, pojawiły się szkolenia i materiały metodyczne (ORE, IBE), to można ogłosić, że szkoła zacznie działać inaczej z dniem 1 września 2026 roku. Podejście eksperckie jest równie przewidywalne, choć biegnie w przeciwnym kierunku. Eksperci przypominają, że nauczyciele mają utrwalone sp...

  Przed rozpoczęciem kolejnego roku szkolnego znów będziemy czytać o kolejnej deformie oświaty, korekcie podstaw programowych kształcenia ogólnego, Branżowych Centrach Umiejętności, doradztwie zawodowym, kwalifikacjach przyszłości, sztucznej inteligencji i zielonej transformacji. Wszystko to jest ważne, ale dr Krzysztof Symela zwrócił w swoim raporcie uwagę na to, w jakich warunkach i  kto kształci zawodowo młodego człowieka w III RP?  Żadnego zawodu nie nauczymy się tylko z podręcznika czy instrukcji obsługi, napraw, których są tysiące w internetowej sieci.  Zawodu uczy człowiek, który sam go zna, m istrz, a nie  ten, kto potrafi z przysłowiowego "braku laku" jedynie odpytać ucznia z definicji, schematów czy treści podręcznikowych rozdziałów.  W edukacji potrzebna jest osoba, która przykładowo pokaże, dlaczego instalacja przecieka, gdzie popełniono błąd w pomiarze, jak rozpoznać wadę materiału, jak bezpiecznie wykonać pracę, jak poprawić fuszerkę i...

  (źródło: Obraz wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji autora) W okresie ekstremalnych w Europie upałów natrafiłem na artykuł Birka Grülinga p.t. Hitzeschutzplan für Schulen Es braucht mehr Bewusstsein für den Hitzeschutz an Schulen“. Tak wysokie temperatury, jakich doświadczamy w okresie letnim, wymagają spójnego planu ochrony wszystkich uczestników procesu opieki, kształcenia i wychowania w placówkach przedszkolnych i obowiązku szkolnego. Niemiecki Die Deutsche Allianz Klimawandel und Gesundheit – w skrócie KLUG – wypracował z naukowcami (Franziska Matthies-Wiesler forscht am Helmholtz Zentrum München zum Thema Klimawandel und Gesundheit) oraz z organizacjami pozarządowymi  wzorcowy plan ochrony przed ekstremalnymi temperaturami ( Musterhitzeschutzplan für Schulen ), publikując  jego założenia już w czerwcu 2026 roku.  Postanowiłem poszukać z pomocą AI odpowiedzi na pytanie, czy tylko w Niemczech zostały wypracowane plany przygotowania s...

  (źródło fotografii z uroczystości: Janusz Moos)  Są w oświacie ludzie, którzy pełnią funkcje, zarządzają placówkami, realizują kolejne programy i reformy. Są jednak także tacy, którzy tworzą wokół siebie przestrzeń wolności , dzięki której inni mogą przekraczać rutynę, próbować, eksperymentować, popełniać błędy, poprawiać własne rozwiązania i odkrywać w sobie nauczyciela-twórcę. Do tej drugiej, jakże nielicznej kategorii należy mgr inż. Janusz Moos – pedagog, innowator, animator ruchu postępu pedagogicznego, a przede wszystkim człowiek, który przez dziesięciolecia potrafił uskrzydlać innych. Przez 27 lat kierował Łódzkim Centrum Doskonalenia Nauczycieli i Kształcenia Praktycznego, doprowadzając wraz ze współpracownikami tę placówkę do standardów rozpoznawalnych nie tylko w Polsce. Nie był przy tym dyrektorem administrującym cudzymi pomysłami. Był liderem tworzącym warunki do rodzenia się pomysłów własnych – nauczycielskich, zespołowych, środowiskowych. I właśnie ten as...

  (źródło:  Z głębokim smutkiem żegnamy Wandę Traczyk-Stawską ) Są ludzie, których śmierć zamyka biografię. Są jednak i tacy, których odejście otwiera pytanie, co my zrobimy z pozostawionym nam dziedzictwem. Wanda Traczyk-Stawska należała właśnie do nich.  18 sierpnia 2026 roku, w wieku 99 lat, zmarła  żołnierz Armii Krajowej, harcerka Szarych Szeregów, uczestniczka Powstania Warszawskiego, psycholog, nauczycielka dzieci wymagających szczególnej troski, działaczka społeczna i jedna z najwyrazistszych strażniczek pamięci o Powstaniu, ps. „Pączek”, „Atma”.  W 100-lecie Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie miałem zaszczyt uczestniczyć w wyróżnieniu Wandy Traczyk-Stawskiej polskim odznaczeniem niepaństwowym ECCE HOMO, które jest wyrazem wdzięczności osobom za ich wiarygodność i bezinteresowną służbę na rzecz dobra wspólnego. Podzieliła się ze społecznością akademicką tak przecież wrażliwą na los osób o specjalnych potrzebach edukacy...