pedagog

  Petra Ambrožová w książce pt.  Nové fomy školního podvádění v kontextu digitálního vzdělávání , (Hradec Kralove, 2020) na podstawie analizy literatury naukowej omawia anglo-amerykańskie badania i modele teoretyczne wykorzystywania mediów cyfrowych w edukacji i życiu szkolnym przez młodzież i nauczycieli do działań nieetycznych.    Połowę światowej populacji stanowią osoby w wieku 12-24 lat, które uczęszczają do szkół, uczą się czy studiują, korzystają z mediów cyfrowych w czasie wolnym, zdobywają wiedzę i rozwijają swoje kompetencje nie tylko w placówkach oświatowych, ale także samodzielnie, adekwatnie do własnych potrzeb i zainteresowań. Autorka książki poświęconej temu zagadnieniu nie napisała jej po to, by zniechęcać nauczycieli do korzystania z nowej technologii komunikacji i dostępu do różnorodnych źródeł wiedzy oraz atrakcyjnych narzędzi uczenia się. Wprost przeciwnie, uważa, że jest to konieczne i korzystne z edukacyjnego punktu widzenia, toteż warto zro...

  Czytając wywiad z przedstawicielem aparatu władzy (MEN, MNiSW), nadzoru pedagogicznego, państwowych placówek doskonalenia nauczycieli podlegających MEN czy z pracownikiem IBE-PIB trzeba być ostrożnym i nie wierzyć w każdą prezentowaną opinię. Taki wywiad nie jest neutralnym opisem rzeczywistości, lecz autointerpretacją polityki prowadzonej przez władze edukacji czy nauki i szkolnictwa wyższego.  Pracownik ministerstwa, związku zawodowego, partyjnej frakcji, poseł sejmowy nie występuje jako niezależny badacz szkolnictwa dowolnego poziomu, lecz jako jeden z głównych autorów i obrońców reform, których sens czy skuteczność sam promuje i ocenia. Dlatego takie wypowiedzi trzeba czytać co najmniej na trzech poziomach: Po pierwsze — faktów. Czy przywoływane w wypowiedzi dane są poprawne: wyniki badań, zajmowane miejsce w strukturach władzy lub opozycji wobec niej, różnice między podmiotami edukacji, uzasadnienia zmian itp.? Po drugie — interpretacji. Czy z tych danych rzec...

  Petr Just jest absolwentem Wydziału Inżynierii  Jądrowej i Fizyki ČVUT. Jego fascynacja zmianami w technologii komunikacji, w tym sztuczną inteligencją sprawiła, że postanowił przybliżyć wiedzę na ten temat pisząc i wydając książkę pt. "HOMO sAPIens. Od zvuků a gest k neomezené inteligenci" (Praha, 2026).  Pierwsza część tej rozprawy stanowi syntetyczną historię wielowiekowej ewolucji - od dźwięków i gestów do nieograniczonej inteligencji. Literatura naukowa i popularnonaukowa jest w tym zakresie bogata, toteż nie budzi zachwytu z powodu odkrywania nowych faktów, wydarzeń. W drugiej połowie jest już ciekawiej, bowiem autor przygląda się różnym dziedzinom życia społeczeństw ery AI. Tak więc: * rozdz. 5 dotyczy ekonomiki, polityki i władzy w erze APIens (od API-Application  Programming Interface).  * rozdz.6 poświęcono etyce i odpowiedzialności w erze APIens. * rozdz. 7 zatytułowano "Przyszłe scenariusze a ewolucyjny horyzont". * rozdz. 8 podejmuje z...

      Pierwsza encyklika papieża Leona XIV - Magnifica humanitas jest postrzegana przede wszystkim jako encyklika o sztucznej inteligencji, choć jej treść i przesłanie są zdecydowanie szersze. Papież podejmuje probę odnowienia katolickiej nauki społecznej wobec „rzeczy nowych” w epoce cyfrowej.  Treść encykliki odzwierciedla w swojej konstrukcji dokument, który jest odwołaniem do Rerum novarum , do „res novae”, do paradygmatu technokratycznego, pracy, prawdy, demokracji, wojny, pokoju i „cywilizacji miłości” . Oficjalna wersja watykańska potwierdza, że encyklika nosi datę 15 maja 2026 r., czyli została wydana w 135. rocznicę Rerum novarum. W istocie dotyczy „troski o osobę ludzką w czasie sztucznej inteligencji”. Leon XIV próbuje w swoim stanowisku wobec AI uczynić to, co Leon XIII wyeksponował w encyklice odnoszącej się do kapitalizmu przemysłowego konieczność podjęcia  w Kościele katolickim refleksji moralnej, społecznej i politycznej w związku z óczesny...

  (Ilustracja: wygenerowana z pomocą narzędzia AI ChatGPT / DALL·E według koncepcji autora, 1 czerwca 2026). Polska szkoła znalazła się w osobliwej sytuacji. Z jednej strony otrzymała ogromną ilość sprzętu: laptopy, tablety, pracownie AI, pracownie STEM, zestawy do edukacji zdalnej, sieci LAN, platformy i cyfrowe zasoby. Z drugiej strony w debatach publicznych coraz mocniej wybrzmiewa lęk przed ekranami, social mediami, smartfonami, chatbotami i uzależnieniami dzieci oraz młodzieży od cybermediów. Między jednym a drugim, między dostępem do sprzętu a językiem zakazu, zieje jednak pedagogiczna luka. Nie jest nią brak urządzeń, bo z tymi uczniowie przychodzą do szkoły. Nie jest nią nawet brak pieniędzy, skoro coraz więcej NGO i samorządów wspiera konkretne inicjatywy w tym zakresie. Jest nią brak wspólnej odpowiedzi na pytanie: po co i jak media cyfrowe mają służyć rozwojowi ucznia? Obrady sejmowej Komisji Edukacji i Nauki pokazują ten problem z całą ostrością. W jednej debacie d...

  Dziś publikuję przesłaną mi z prośbą o umieszczenie w blogu  recenzję książki, której jakiś czas temu także poświęciłem uwagę. To monografia Andrzeja Paradysza zatytułowana „TRANSFORMACJA CYFROWA SZKOLNICTWA WYŻSZEGO W KONTEKŚCIE ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU. ZARYS PROBLEMATYKI”, która została wydana w 2025 r. w Poznaniu przez Wydawnictwo Naukowe   FNCE. Autorem poniższej recenzji jest p rof. dr hab. Tadeusz Wawak z Uniwersytetu Jagiellońskiego, wybitny ekspert w zakresie badań szkolnictwa wyższego: "W opiniowanej pracy Andrzej Paradysz przedstawił zarys szkolnictwa wyższego w Polsce na tle globalnych przemian oraz ewolucję uczelni w dobie cyfryzacji, (de)globalizacji oraz rosnącej roli wiedzy jako kluczowego zasobu rozwoju. Szczególną uwagę zwrócił na bardzo ważną rolę jaką pełni obecnie w szkolnictwie wyższym cyfryzacja (dygitalizacja, digitalizacja) i rodząca się transformacja cyfrowa, skierowana do studentów, wszystkich pracowników szkół wyższych, której znacze...

  Niedawno obiegła media wiadomość, że profesor AGH przeprowadził ze studentami egzamin nie stosując testu, nie zabierając im telefonów komórkowych, a wprost odwrotnie. Poprosił ich, żeby wyciągnęli swoje smartfony czy tablety spod pulpitu, bo istotą sprawdzianu, będzie zadanie bazujące na komunikacji ze sztuczną inteligencją.  W sali wykładowej, obok mazaków, tablicy interaktywnej i stosu książek, pojawił się nowy uczestnik. Nie zajmuje miejsca przy stolikach czy pulpitach siedzeń, nie zgłasza się do odpowiedzi, nie ma też adresu w portalu uczelnianym. Jest niewidzialny, a jednak coraz bardziej obecny. Sztuczna inteligencja pojawiła się bez zaproszenia, ale i bez wrogości, zagnieździła się w komputerach, smartfonach, czasem w notatkach nauczycieli. Potrafi podać definicję, streścić artykuł, napisać esej szybciej, niż zdążymy otworzyć książkę.  Sztuczna inteligencja przestała być już tematem wyłącznie futurystycznych rozmów. Wdarła się do naszej codzienności – także tej a...