Posty

Wyświetlanie postów z czerwca 28, 2026

Metodologicznie niepoprawny raport OPZZ i ZNP z badania opinii nauczycieli

Obraz
  Każdy raport na polityczne zamówienie jest obciążony samosprawdzająca się hipotezą, nawet wówczas, gdy akademicy świadomie tego nie zakładają. Trudno bowiem posądzać zespół badawczy doktorek habilitowanych i doktorek - pedagożek z Uniwersytetu Warszawskiego o to, że postanowiły celowo zmanipulować proces diagnostyczny w środowisku nauczycielskim.  Zapewne chciały dobrze, zamierzały przeprowadzić z dużą starannością diagnozę, podobnie jak czyni to prowadząca pseudonaukowe badania na temat mobbingu, ale jak popełnia się fundamentalne błędy metodologiczne i merytoryczne, to trudno, by uważnego czytelnika raportu zachwycała  treść.  Mamy w tym raporcie do czynienia z nadużyciem interpretacyjnym uzyskanych wyników badań, które nie upoważniają do tak alarmistycznych wniosków! Badania kliniczne psycholog Zofii Sęk czy innych psychologów w świecie dowodzą wypalenia zawodowego czy obciążeń psychospołecznych w danym zawodzie na poziomie ok.30 proc.  W raporcie UW-ZNP ew...

Ślepa uliczka polskiej szkoły

Obraz
      W Polsce każdy minister edukacji tylko pozornie jest przeświadczony, że zostanie zbawcą szkoły, bo w istocie walczy o to, co jest niewidoczne dla społeczenstwa. Jedni odchudzają podstawę, inni dodają lub redukują godziny, jeszcze inni zakazują prac domowych lub wnoszenia do szkoły telefonów komórkowych. Jedno jest wspólne: wszystkie te zmiany spadają z góry jak deszcz, którego nikt nie zamawiał. Centralizm w edukacji to nasza narodowa tradycja – coś jak bigos albo kolejki do lekarza. Problem polega na tym, że wszyscy już wiemy, jak to się kończy. Socjologowie – od Bourdieu przez Bernsteina po Fullana – ostrzegali: narzucona reforma, bez udziału nauczycieli, to fikcja. A jednak w Polsce nadal udajemy, że będzie inaczej. Minister opowiada o „historycznych podwyżkach” i „odbudowie prestiżu”, a nauczyciele w pokoju nauczycielskim kwitują: „To nie podwyżka, tylko waloryzacja. Prestiż? To porażka”. I tak powstaje pułapka centralizmu . Nauczyciel wie, że jest figurantem, a...

Nastolatek między szkołą a ekranem w świetle studenckich badań do prac magisterskich

Obraz
  Tylko dwóch studentów z mojego seminarium magisterskiego było zainteresowanych badaniami problemów nastolatków w sytuacjach szkolnych i pozaszkolnych. Ich prace magisterskie tworzą interesującą mikrofotografię współczesnej adolescencji. Nie są to badania wielkoskalowe, ale punktowe rozpoznania prowadzone przez studentów dociekających problemów bliskich niemal własnemu pokoleniu.  Właśnie dlatego ich ton jest inny niż w pracach dotyczących dziecka w wieku wczesnej edukacji. Tu nie chodzi już o pierwsze wejście w świat instytucji, zabawy, liter, ruchu czy adaptacji, lecz o dramatycznie intensywne pytania: kim jestem, komu mogę zaufać, kto mnie uznaje, kto mnie ocenia, kto mnie kształtuje i przed kim muszę ukrywać część siebie. Pierwsza z prac pokazuje szkołę jako miejsce, które dla części nastolatków nie jest przestrzenią bezpieczeństwa, lecz przestrzenią ryzyka. W doświadczeniach uczniów LGBT+ szkoła jawi się nie tylko jako instytucja nauczania, ale jako środowisko codziennyc...

Obraz edukacji wczesnoszkolnej w świetle skromnych badań studenckich

Obraz
  Z analizowanych przekrojowo z pomocą ChATGPT prac "moich" studentów pedagogiki wyłania się niejednoznaczny, ale bardzo wymowny obraz edukacji wczesnoszkolnej. Nie jest to obraz systemu uchwyconego w badaniach reprezentatywnych, lecz raczej zapis punktowych diagnoz, dokonanych przez studentki w konkretnych środowiskach szkolnych i rodzinnych. Właśnie dlatego ich wartość polega nie na statystycznym uogólnieniu, lecz na odsłonięciu tego, co w codzienności szkoły bywa niewidoczne: napięcia między deklarowaną troską o dziecko a realnymi ograniczeniami praktyki szkolnej. Pierwszy rys tego obrazu dotyczy dziecka wczesnoszkolnego jako podmiotu wciąż potrzebującego doświadczenia, relacji i bezpośredniego kontaktu ze światem. W pracy poświęconej czytelnictwu w dobie cyfryzacji widać, że dzieci — przynajmniej w opinii rodziców — nie porzuciły książki drukowanej na rzecz ekranu.  Cyfryzacja nie znosi czytania, ale zmienia jego otoczenie. Rodzice dostrzegają zarówno szanse, jak i zagroż...

Edukacja przedszkolna małego dziecka w mikrofotografiach nauczycielek-badaczek

Obraz
  Z prac magisterskich moich studentek wyłania się obraz edukacji przedszkolnej jako przestrzeni bardzo bliskiej dziecku, jego ciału, emocjom, mowie, ruchowi, zabawie, lękom, ciekawości i pierwszym doświadczeniom społecznym. Nie jest to obraz systemowy, wielkoskalowy ani reprezentatywny.  ChATGPT dokonał przekrojowej analizy, która jest raczej serią pedagogicznych mikrofotografii wykonanych przez nauczycielki-studentki pedagogiki wieku dziecięcego na Uniwersytecie Łódzkim. Przeprowadziły one badania w środowiskach dobrze sobie znanych, jakimi są przedszkola, żłobka, kluby malucha itp . Badały relacje z rodzicami, własną praktykę dydaktyczną i wychowawczą. Ich spojrzenie jest punktowe, ale właśnie przez to odsłania ważny ślad formowania się refleksyjności pedagogicznej. Pierwszym wspólnym motywem tych prac jest przekonanie, że dziecko przedszkolne uczy się przede wszystkim przez działanie, zabawę i doświadczenie. W przygotowaniu do nauki czytania nie chodzi jeszcze o szkolne eg...

Już po egzaminach dyplomowych

Obraz
  Bardzo wyraźnie widać w pracach dyplomowych  studentów pedagogiki, którzy pisali swoje rozprawy pod moim kierunkiem, różnice między nimi, które nie wynikają wyłącznie z „pilności” czy „niepilności” w studiowaniu, ale także z realnego dostępu do pola badawczego, doświadczenia zawodowego, odwagi metodologicznej oraz umiejętności rozpoznania, co naprawdę można zbadać. W obecnych warunkach coraz trudniej przeprowadzić badania z udziałem dzieci, rodziców, nauczycieli czy placówek. RODO, procedury zgód, ostrożność dyrektorów, niechęć instytucji do udostępniania danych, obawa przed oceną zewnętrzną — wszystko to sprawia, że studenci często wycofują się do badań pośrednich: opinii rodziców, deklaracji nauczycieli, ankiet internetowych, niewielkich prób lokalnych. Nie musi to - rzecz jasna - przekreślać wartości ich pracy, ale wymaga większej uczciwości metodologicznej. Dlatego najważniejsze jest, by student nie obiecywał więcej, niż może udowodnić. Nie „wpływ cyfryzacji na czytelnic...

Barometr postaw uczniów wobec szkoły w Niemczech

Obraz
  Raport Fundacji Roberta Boscha z sondażowego badania postaw uczniów wobec szkoły ma inny charakter niż polski manifest Akcji Uczniowskiej. Nie jest bowiem „świadectwem” wystawionym politykom, lecz reprezentatywnym barometrem opinii 1507   uczniów w wieku 8–17 lat oraz ich rodziców. Diagnoza została przeprowadzona online między 9 maja a 3 czerwca 2025 roku.   Naukowców interesował stan zdrowia psychicznego uczniów, dobrostan szkolny, jakość lekcji, przeciążenie i nuda szkolna, poczucie przynależności do szkoły, partycypacja oraz mobbing i cybermobbing. Podobnie jak w Polsce, także u zachodnich sąsiadów jest kryzys w sferze zdrowia psychicznego uczniów. Około 15 proc. badanych wykazuje symptomy mieszczące się w kategorii „psychicznie obciążonych”, a kolejne 10 proc. znajduje się w strefie granicznej, wypalenia szkolnego. Oznacza to, że co czwarte dziecko lub nastolatek w Niemczech sygnalizuje podwyższone obciążenie psychiczne, zaś 26 proc. badanych deklaruje niską jak...