Granty są dla nielicznych narzędziem doskonałości
(foto BŚ: Wystawa w Pradze w 2021) W literaturze dotyczącej polityki naukowej wyróżnia się dwa modele finansowania badań: (1) model kapitałowy (capital-based research systems), oparty na stabilnym finansowaniu podstawowym, oraz (2) model konkurencyjny (competition-based research systems), w którym finansowanie pochodzi przede wszystkim z grantów (Lepori et al., 2020). Polska wpisuje się jednoznacznie w model drugi, przy czym, co wykazują analizy OECD, czyni to przy wyjątkowo niskim poziomie finansowania bazowego uczelni (OECD, 2025). W badaniach nad systemami grantowymi podkreśla się, że finansowanie konkurencyjne może wzmacniać doskonałość, ale tylko wtedy, gdy działa w synergii z finansowaniem podstawowym (Aghion et al., 2010; Geuna & Martin, 2003). W Polsce ta synergia nie zachodzi: granty de facto zastępują finansowanie podstawowe. W kraju mamy system, o którym nikt nie chce ...