Przewodnik biograficzny Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy (1992-2025)

 

Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy (NAPN; (ukr. НАПНУ) została powołana w 1992 roku na mocy dekretów Prezydenta Ukrainy i Rady Ministrów Ukrainy. Jest to centralna instytucja naukowa zajmująca się pedagogiką, psychologią i naukami o edukacji. 

W skład NANP wchodzą cztery kategorie członków:

1. Członkowie rzeczywiści — akademicy posiadający stopień doktora habilitowanego (Doctor of Sciences, Dr. Hab.) w naukach pedagogicznych, psychologicznych lub pokrewnych, wybierani przez Walne Zgromadzenie Akademii. Akademicy mają pełne prawa głosu w sprawach Akademii, w tym decydują o wyborze nowych członków.

2. Członkowie korespondenci  - to naukowcy posiadający stopień doktora habilitowanego, którzy są afiliowani przy wydziałach odpowiadających ich dziedzinie i dyscyplinie naukowej. Stanowią liczniejszą grupę niż akademicy i pełnią ważną rolę w pracach badawczych instytutów.

3. Członkowie zagraniczni  Akademii liczą 26 członków zagranicznych. zaś nowi członkowie zagraniczni są wybierani na Walnym Zgromadzeniu Akademii. Ostatnie wybory odbyły się 11 lutego 2025 roku. Należą do nich wybitni naukowcy z innych państw, którzy współpracują z Akademią w zakresie badań nad edukacją.

4. Członkowie honorowi to znaczący w kraju i poza granicami naukowcy, którym przyznaje się tytuł honorowego akademika. Tytuł członkowski nadawany jest przez Akademię, która włącza wyróżnioną nim osobę do grona Akademii, choć bez pełnych praw wyborczych przysługujących akademikom i członkom korespondentom. Tytuł ten przyznawany jest zazwyczaj wybitnym naukowcom lub osobistościom życia publicznego, które wniosły szczególny wkład w rozwój nauk pedagogicznych lub systemu edukacji na Ukrainie. Jest to zatem forma przynależności do korporacji naukowej.

Doktorzy Honoris Causa - nie są członkami NANP, ale jest to najwyższe wyróżnienie akademickie, jakie ta instytucja naukowa może nadać osobie spoza swojego grona. W przypadku NAPN Ukrainy potwierdza ono szczególne zasługi dla nauki, edukacji lub współpracy międzynarodowej. Godność doktora honoris causa jest jednostronnym uhonorowaniem dorobku danej osoby, niezależnie od tego, czy jest ona naukowcem, czy osobą publiczną.  

Akademia podzielona jest na pięć wydziałów naukowych:

1.     Wydział Pedagogiki Ogólnej i Filozofii Edukacji

2.     Wydział Psychologii i Pedagogiki Specjalnej

3.     Wydział Ogólnego Kształcenia Średniego

4.     Wydział Kształcenia Zawodowego i Edukacji Dorosłych

5.     Wydział Szkolnictwa Wyższego     

Każdy wydział skupia zarówno akademików, członków korespondentów, członków zagranicznych, jak i akademików z tytułem honorowym. 

Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy wydała "Biograficzny Leksykon"  zawierający biogramy władz  Akademii na czele z jej Prezydentem profesorem filozofii wychowania Wasylem G. Kremieniem oraz 24 członkami Prezydium. Tom liczący łącznie 327 stron uwzględnia strukturę Akademii (z jej wydziałami) a w każdym odpowiadających im rozdziałów są biogramy uczonych pięciu kategorii. 

Już po wydaniu Leksykonu otrzymałem wiadomość, że Narodowa Akademia Nauk Pedagogicznych Ukrainy przyznała tytuł członka honorowego dwóm polskim pedagogom: 

dr. hab. Markowi Rembierzowi , profesorowi Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach 

i  

prof. dr hab. Wojciechowi Kojsowi - em. profesorowi filii Uniwersytetu Śląskiego w Cieszynie. 

Gratuluję i życzę dalszych form współpracy z uczonymi Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy. 

 

Національна академія педагогічних наук України (1992-2025). Біоґрафічній довідник. Київ,  "Грамота" 2025.