pedagog

  Niniejsza prezentacja, którą otrzymałem z platformy "Academia.edu", jest interesująca dla osób interesujących się problematyką uczniów zdolnych, nawet niekoniecznie geniuszy, ale  o kulturowej ambicji rozwijania własnej mądrości w szkole. W tym przypadku jej właściwym przedmiotem jest edukacja uczniów zdolnych ( gifted education – GE ) w Chinach kontynentalnych, Hongkongu, Singapurze i na Tajwanie oraz – przede wszystkim – pojawiające się rozbieżności między polityką oświatową, praktyką szkolną i badaniami naukowymi.  Z perspektywy pedagogicznej można jednak odczytać tę analizę szerzej, skoro autorzy pokazują mechanizmy pojawiające się w środowisku szkolnym a niedostosowanym do potrzeb uczniów zdolnych (selekcyjność, niesprawiedliwość), niekiedy nawet toksycznym dla uczniów, których rozwój nie mieści się w schemacie przyjętym przez kadrę danej placówki. Punkt wyjścia: sukces edukacyjny nie oznacza jeszcze dobrej szkoły Prezentację rozpoczyna przypomnienie bardzo wys...

  Młody czeski naukowiec w Stanford University - Matyáš Boháček udzielił wywiadu Janowi Žižce na temat sztucznej inteligencji. Młode pokolenie ma zdrowe podejście do AI, a rozmówca Žižki jest autorem modelu językowego, z którego korzystają miliony użytkowników AI.  Odhodząca generacja już nie rozumie, bo albo nie chce, albo zamierza za wszelką cenę powstrzymać, koniecznie inne podejście do relacji człowiek–technologia. Wirtualny świat w naszym życiu skutkuje nieprawdopodobnie dynamicznym rozwojem cyfrowych narzędzi.  Nie ma u Boháčka ani technofobii, ani technomesjanizmu. Sztuczna inteligencja jest przez niego traktowana jako komponent środowiska życia, który trzeba rozumieć, wykorzystywać, krytycznie kontrolować i ukierunkowywać jej zastosowania zgodnie z pożądanym systemem wartości. W tym wywiadzie wyłania się kilka problemów, które są szczególnie ważne dla współczesnych pedagogów, nauczycieli, wychowawców.   Boháček odchodzi od pytania „czy korzystać z AI?”, ...

    Co trzy lata powraca ten sam rytuał - OECD publikuje wyniki PISA, media ogłaszają zwycięzców i przegranych, politycy znajdują w tabelach potwierdzenie własnych reform, a komentatorzy zaczynają wskazywać kraje, na które „warto teraz odwiedzać i podglądać”. Raz takim wzorem była Finlandia, w międzyczasie pojawił się Singapur, a w 2026 roku coraz częściej wybrzmiewa w narracji niekompetentnych polityków Estonia.  Jedni mówią o sukcesie polskiej szkoły, inni o globalnym kryzysie edukacji, jeszcze inni o konieczności rozwijania ciekawości, wytrwałości, sprawstwa czy uczenia się w świecie cyfrowym.  Problem polega na tym, że im dalej odchodzimy od tego, co PISA rzeczywiście mierzy, tym łatwiej raport zamienia się z narzędzia badawczego w opowieść o świecie edukacji. A przecież istota monitoringu nienaukowych badań umiejętności piętnastolatków w ramach programu OECD-PISA jest stosunkowo prosta.  Badanie pozwala porównać, jak reprezentatywne populacje uczniów z różn...

  Dzisiejszy wpis-komentarz do raportu badań PISA 2025 uzasadnia w części I, dlaczego IBE-PIB NIE JEST GOTOWY NA PRZYSZŁOŚĆ. Czynię to w trosce nie tylko o IBE-PIB, ale i o prawdę, która jest manipulowana przez różne podmioty, w tym niekompetentnych publicystów. Dobrze się stało, że autorzy w/w raportu postawili w tytule znak zapytania, bo dzięki temu unikają odpowiedzialności za sens wydatkowania ponad 8 milionów złotych na kolejną edycję diagnozy, która nie ma istotnego znaczenia dla polskiej edukacji, a tym bardziej dla nauki.   PISA w swojej krajowej odsłonie jest przede wszystkim standaryzowanym badaniem diagnostycznym i monitoringowym, a nie badaniem naukowym w sensie wyjaśniającym. Jeżeli przez badanie naukowe rozumiemy przedsięwzięcie, które wychodzi od autorskiego problemu naukowego, osadza go w teorii, formułuje pytania lub hipotezy, dobiera taki schemat badania, aby je rozstrzygnąć, a następnie wnosi nową wiedzę wyjaśniającą, to raport typu „PISA 2025 Pols...

  Nie tylko socjologom  przyda się najnowsza monografia ks. prof. Janusza Mariańskiego, która dotyczy kluczowej kategorii w życiu społeczeństw postsocjalistycznych i późnokapitalistycznych. Autor dokonał analizy współczesnej polskiej myśli socjologicznej drugiej połowy XX wieku i pierwszych dekad XXI wieku, którzy zajmowali się kategorią godności ludzkiej.  Są to tacy uczeni, jak Maria Ossowska, Adam Podgórecki, Andrzej Grzegorczyk, Andrzej Kojder, Władysław Piwowarski, Krzysztof Kiciński i Piotr Sztompka. Badacze nauk społecznych mogliby uzupełnić ten zbiór o kolejnych socjologów, dla których godność jest jedną z fundamentalnych, bo autotelicznych wartości ludzkiego życia.    Wprawdzie fenomen godności  jest wpisany w najwyższe akty prawa niemalże każdego państwa na świecie, to jednak doświadczenia codziennego życia nie potwierdzają jej poszanowania i ucieleśniania w polityce publicznej, działalności gospodarczej, kulturowej, oświatowej czy nawet duchowej....

(źródło: Obraz wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji autora)   Poradnik Danieli Bartosiak "Kompetencje miękkie w sytuacjach kryzysowych. Jak rozwijać odporność psychiczną i umiejętności społeczne uczniów" (2026)  zapowiada znaczenie kompetencji miękkich, ale sam prezentuje kompetencje twarde. Nie widzę tu absolutnie odniesienia do realiów wewnątrzszkolnych.  Propozycje rzekomych warsztatów są pozorowaniem ćwiczenia czegokolwiek czy uwrażliwiania uczniów na cokolwiek, skoro sprowadzają się do zadań/problemów/pytań, na które uczniowie w ogóle nie chcieliby odpowiadać, skoro miałyby one być prowadzone przez ich nauczyciela lub gdyby dotyczyły innych nauczycieli, a może i własnego pseudowychowawcy. Zasadnicza sprzeczność całej publikacji ujawnia się w tym, że poradnik poświęcony jest rozwijaniu kompetencji miękkich, ale sam został skonstruowany w logice kompetencji twardych. Zamiast relacji, dialogu, zaufania, empatii i rzeczywistego współdziałania ...