pedagog

  Polski Uniwersytet na Obczyźnie w Londynie, znany pod skrótem PUNO, jest uczelnią wyrosłą z doświadczenia polskiej emigracji i potrzeby zachowania niezależnego życia naukowego poza krajem. Jego tradycja sięga Uniwersytetu Polskiego za Granicą, zainaugurowanego w Paryżu 1 grudnia 1939 roku z inicjatywy uczonych, wśród których szczególną rolę odegrał historyk Oskar Halecki. Po wojnie niezależna polska uczelnia kształtowała się w Wielkiej Brytanii, a w 1952 roku otrzymała prawa akademickie dekretem Prezydenta RP na uchodźstwie. Miała umożliwiać naukę emigrantom i chronić ciągłość polskiej kultury akademickiej. W tej historii zawiera się niezwykła odpowiedź na przemoc: można odebrać ludziom możliwość pracy we własnym kraju, ale nie sposób całkowicie odebrać im zdolności tworzenia wspólnoty wiedzy. Uniwersytet powstaje również tam, gdzie uczeni i studenci postanawiają ocalić wolność myślenia, język oraz odpowiedzialność za przekazywane dziedzictwo. PUNO przypomina, że polska nauka...

  (źródło:  Das Verhalten ihrer Schüler:innen fordert Lehrkräfte zunehmend heraus | Robert Bosch Stiftung )  Niemcy również zmagają się z niedoborem nauczycieli , ale problem nie występuje wszędzie z jednakową siłą. Ma charakter regionalny, przedmiotowy i zależny od typu szkoły. Nie oznacza więc całkowitego braku nauczycieli w całym kraju, lecz narastające trudności z obsadzeniem określonych stanowisk i zapewnieniem szkołom pełnego, stabilnego personelu. Co właściwie mówi raport " Deutsches Schulbarometer Lehrkräfte 2026"? W badaniu nauczycieli brak personelu wskazało jako jedno z największych wyzwań 20 proc. respondentów, wobec 26 proc. rok wcześniej. Najczęściej problem zgłaszali nauczyciele: szkół specjalnych – 31 proc., szkół podstawowych – 30 proc. Znacznie rzadziej był on więc odczuwany w innych typach szkół. Na wykresie na s. 15 widać zarazem, że niedobór personelu nie jest pierwszym problemem zawodowym nauczycieli. Wyżej znajdują się zachowanie ucznió...

Forum Polska-Ukraina na Uniwersytecie Radomskim im. Kazimierza Pułaskiego otworzyło uroczyste nadanie tytułu doktora honoris causa Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy (NANP)  em. profesorowi pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego  -  Tadeuszowi Aleksandrowi.  Wniosek Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy rekomendowali jej profesorowie:  Wasyl Kremień, Nelli Nyczkało i  Larysa Łukjanowa,  zaś z Polski recenzentami wniosku o nadanie tej godności Profesorowii Tadeuszowi Aleksandrowi byli profesorowie:  Agnieszka Cybal-Michalska,  Franciszek Szlosek i  Jan Łaszczyk.    Profesor Tadeusz Aleksander kierował Zakładem Oświaty Dorosłych na Wydziale Filozoficznym UJ w Krakowie, był/jest członkiem: Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Międzynarodowej Organizacji Folklorystycznej, Akademickiego Towarzystwa  Andragogicznego. Wśród rozpraw naukowych andragoga są m.in. następujące monografie:  “Uwarunkowania uczes...

  (Pamięci historyków oświaty i wychowania. Oprac. we współpracy z ChatGPT (OpenAI), na podstawie dostarczonych reprodukcji) W odstępie kilku dni odeszli dr  Bożenna Michalik i prof. Franciszek Antoni Marek — dwoje badaczy, którzy poświęcili lata życia poznawaniu dziejów wychowania i szkolnictwa. Bożenna Michalik zmarła 28 września, Franciszek Marek 4 października 2026 roku. W chwili pożegnania stopnie naukowe, stanowiska i wyróżnienia ustępują miejsca myśli o ludziach, o ich pasji poznawczej, cierpliwości w docieraniu do źródeł oraz o pokoleniach studentów, którym przybliżali przeszłość edukacji. Historia wychowania wymaga szczególnej uważności. Za dokumentem, szkolnym programem, korespondencją czy zapisem bibliograficznym trzeba dostrzec człowieka: jego nadzieje, ograniczenia, odpowiedzialność, czasem odwagę. Trzeba odtworzyć świat, którego uczestnicy nie mogą już sprostować naszych interpretacji. Oboje podejmowali ten trud, pozostawiając prace, do których kolejne pok...

  Państwo potrafi oddać hołd ofiarom, a następnie pozostawić je poza wyraźnie nazwanymi treściami szkolnej edukacji. Między uroczystą uchwałą Sejmu III RP a lekcją historii rozciąga się przestrzeń, w której pamięć może ponownie zniknąć. Tę właśnie sprzeczność odsłaniają wystąpienia prof. Tadeusza Nasierowskiego z Uniwersytetu Medycznego w Warszawie i dr. Macieja Jabłońskiego z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy w trakcie Seminarium poświęconego przywracaniu pamięci o osobach zamordowanych podczas niemieckiej okupacji z powodu choroby psychicznej lub niepełnosprawności intelektualnej. W centrum tego wydarzenia znalazło się pytanie o ludzi, którym najpierw odebrano prawo do życia, a których los przez dziesięciolecia pozostawał na marginesie społecznej świadomości. Ich historię znali badacze, przechowywały ją dokumenty i miejsca zbrodni. Trudniej było zapewnić jej trwałą obecność w powszechnej edukacji. Powraca zatem pytanie: czyja śmierć staje się obowiązkową wiedzą kolej...

      Strajki młodzieży we Francji uświadamiają nam moment, w którym zaniedbanie materialnych i pedagogicznych warunków uczenia się i nauczania przeobraża się w doświadczenie nierówności, a nierówność w polityczną socjalizację sfrustrowanej młodzieży.  Szczególnie znamienna jest wypowiedź cytowanej przez „Le Monde” nauczycielki z Saint-Denis. Jej uczniowie doświadczają tego, że otrzymują „coraz mniej praw a coraz więcej obowiązków”. Zdaniem nauczycielki dodatkowym zapalnikiem stał się tegoroczny zakaz telefonów komórkowych .  Niezależnie od oceny samego zakazu jest to interesujący sygnał, skoro spór przestaje dotyczyć wyłącznie braków kadrowych szkół, ale dotyka relacji między dorosłymi a młodzieżą oraz praw młodych ludzi do współdecydowania o instytucji, w której spędzają znaczną część życia. Co więcej, reakcja francuskiej władzy wobec strajkującej młodzieży może wpływać na tę dynamikę. „Le Monde” pisze już o „bascule” (punkcie zwrotnym) i wskazuje, że rząd cor...