pedagog

Są w historii oświaty eksperymenty, które nie powstają w wyniku  ministerialnych programów, na bazie grantów ani wieloletnich strategii. Rodzą się dlatego, że pojawia się realna potrzeba społeczna, a nauczyciele próbują na nią odpowiedzieć. Tak było w Bartoszycach. W 1956 roku, w okresie politycznej „odwilży”, w Liceum Pedagogicznym nr 2 utworzono klasy ukraińskie. Zainteresowanie było ogromne. W pierwszym roku wpłynęło 240 podań, a przyjęto 70 uczniów. Mieli oni zdobyć maturę i kwalifikacje nauczycielskie, aby później uczyć dzieci z rodzin ukraińskich języka ojczystego, kultury i tradycji. Nie było to jednak „ukraińskie liceum” działające obok polskiej szkoły. Klasy ukraińskie funkcjonowały wewnątrz polskiego liceum pedagogicznego. Uczniowie obu narodowości mieli wspólnych nauczycieli, spotykali się w tej samej szkole i uczestniczyli w jej życiu. Zarazem młodzież ukraińska otrzymała coś w powojennej Polsce wyjątkowego: możliwość uczenia się części przedmiotów w języku o...

  (graf.:MetaAI) Pojawiające się zapewnienia MEN wdrażania z dniem 1 września 2026 roku zmian w szkolnictwie spotkały się z krytyczną opinią prof. Romana Lepperta z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Po obradach "Kompasu edukacji" w Bydgoszczy krytyczne stanowiska wobec deformy są dobrze znane i niemal rytualnie powtarzają się przy każdej pseudoreformie oświaty. Administracja państwowa przedstawia zmianę jako uporządkowany proces: powstał profil absolwenta, "nowa" podstawa programowa, katalog kompetencji, ramowy plan nauczania, zestaw doświadczeń edukacyjnych i harmonogram ich wdrażania w życie. Zmiana zostaje opisana, nazwana i zadekretowana. Skoro powstał dokument prawny, pojawiły się szkolenia i materiały metodyczne (ORE, IBE), to można ogłosić, że szkoła zacznie działać inaczej z dniem 1 września 2026 roku. Podejście eksperckie jest równie przewidywalne, choć biegnie w przeciwnym kierunku. Eksperci przypominają, że nauczyciele mają utrwalone sp...

  Nawiązuję do poprzedniego wpisu na temat karuzeli zmian w prawie oświatowym, którą analizuję pod kątem teorii McConnella określającej politykę placebo jako politykę tworzoną przynajmniej częściowo „na pokaz”. Dotyczy ona także edukacji, a tak jest tworzona właśnie   po to, aby pokazać, że rządzący coś robią wobec rzekomo trudnego problemu. Jeszcze mocniej brzmi jego druga definicja: polityka placebo zamiast mierzyć się z głębokimi przyczynami problemu ma demonstrować aktywność decydentów.  Właśnie dlatego w oświacie należy odróżnić działanie od działania skutecznego. Minister edukacji wraz ze swoimi zastępcami (im więcej ich jest tym lepiej dla MEN) może codziennie być obecna w mediach, organizować konferencje prasowe, powoływać zespoły, przedstawiać projekty ustaw, wydawać rozporządzenia, uruchamiać konsultacje, zapowiadać reformę podstawy programowej, zmieniać zasady oceniania, tworzyć nowe przedmioty i likwidować stare. Z perspektywy komunikacyjnej jest to imponu...

(źródło: Obraz wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji autora) Polska oświata od dziesięcioleci żyje w stanie permanentnej reformy. Zmieniają się ministrowie, partie polityczne, hasła, eksperci i deklarowane priorytety, ale jedno pozostaje niemal niezmienne: potrzeba nieustannego „robienia czegoś” ze szkołą.  Każdy kolejny minister musi coś ogłosić, zapowiedzieć, zmienić, ograniczyć, przywrócić, zlikwidować albo powołać. Najgorzej byłoby bowiem powiedzieć: przez najbliższe dwa lata nie będziemy zmieniać prawa, tylko sprawdzimy, co rzeczywiście dzieje się w szkołach. Lektura rozprawy Mateusza Stępnia o placebo legislacyjnym pozwala spojrzeć na ten fenomen z innej perspektywy. Nie chodzi bowiem tylko o chaotyczność prawa oświatowego ani o dobrze znaną skłonność polityków do reformowania edukacji.  W tym kontekście pojawia się znacznie poważniejsze pytanie: czy niektóre regulacje są tworzone nie dlatego, że ich autorzy rzeczywiście wierzą w ich skuteczn...

  (źródło: Obraz wygenerowany przy użyciu ChatGPT (OpenAI) na podstawie koncepcji i fotografii wykonanej przez autora) W dniu pożegnania Profesora Wiesława Theissa nawiązuję do Jego artykułów w  „Pedagogice Społecznej”  , które nabierają innego znaczenia. Nie tworzą oczywiście zamierzonego pedagogicznego credo, a jednak układają się w zadziwiająco spójny testament intelektualny i moralny pedagoga społecznego. Theiss pisze w nich o Helenie Radlińskiej, Ryszardzie Wroczyńskim, Wandzie Wyrobkowej-Pawłowskiej, Mikołaju Winiarskim, o Węgrowie, pamięci miejsc, historii pedagogiki społecznej, ale pod tymi różnymi tematami stale powraca jedno zasadnicze pytanie: po co jest pedagogika społeczna i po czyjej stronie powinna stać? Odpowiedź Profesora wydaje mi się bardzo wyraźna. 1.      Pedagogika ma rozwijać „siły ludzkie” , a nie zarządzać człowiekiem. W krótkim tekście o Mikołaju Winiarskim Theiss niemal programowo stwierdza, że pedagogika społeczna wyc...

  Mieliśmy już jeden, pseudonaukowy raport na temat mobbingu w szkolnictwie wyższym, a teraz pojawił się następny , tylko afirmowany przez Uniwersytet Warszawski, chociaż nie oceniam go negatywnie za sam fakt przeprowadzenia wywiadów. O ile w tym pierwszym przypadku mieliśmy do czynienia z kompromitującą autorkę konstrukcją narzędzia rzekomo diagnostycznego, o tyle w tym drugim przypadku jest nieco inaczej, aczkolwiek także fatalnie.  Nie interesują mnie w tym względzie kwestie, które są zapewne w tle, nieujawnione przez diagnostów. Natomiast nie mogę zgodzić się na upowszechnianie - z różnych przyczyn pseudonaukowych - takich "raportów". Nie kwestionuję przy tym występowania samego zjawiska, które zapewne ma miejsce, ale nie mogę zgodzić się na wyprowadzanie wniosków z błędnie skonstruowanych badań tylko dlatego, że stoi za nimi czyjś stopień naukowy lub instytucja. W nauce ważna jest jej pełna rzetelność. Warto zatem odsunąć autorów i projekty na bok, a spojrzeć na sa...