Posty

boguslawsliwerski54@gmail.com

Poszukiwanie odpowiedzialności w nauce

Obraz
  Karel Hvížďala w książce wywiad-rzeka prowadzi dialog z filozofem i socjologiem  prawa na Uniwersytecie Karola w Pradze - Jiřím Přibáň'em. Podejmują w nim kwestie etyki i aksjologii w kontekście transformacji społeczno-politycznej, gospodarczej i kulturowej na świecie. W rozmowie dwóch wybitnych humanistów przenikają problemy etyczne odpowiedzialności, literatury,  systemów, cywilizacyjnych różnic, obywatelstwa, prawa, Europy, mediów i uniwersytetów.  Całość poprzedza myśl Marcela Prousta: "Świat nie jest stworzony dla kogokolwiek na zawsze. W toku życia pojawiają się w nim sprawy, o których nie mieliśmy nawet pojęcia" (s.7). Rozprawa o odpowiedzialności powstawała dwa lata pod wpływem globalnego załamania się ludzkiej kondycji w dobie pandemii Covid-19. To wówczas uświadomiono sobie, że pragnienie czeskiego społeczeństwa stania się po 1989 roku ekonomicznym tygrysem Europy Środkowej pękło jak bańka mydlana w następstwie  niespodziewanego  w skali globaln...

Potencjalnie pozytywne i negatywne zastosowania narzędzi cyfrowych w szkole

Obraz
  Petra Ambrožová w książce pt.  Nové fomy školního podvádění v kontextu digitálního vzdělávání , (Hradec Kralove, 2020) na podstawie analizy literatury naukowej omawia anglo-amerykańskie badania i modele teoretyczne wykorzystywania mediów cyfrowych w edukacji i życiu szkolnym przez młodzież i nauczycieli do działań nieetycznych.    Połowę światowej populacji stanowią osoby w wieku 12-24 lat, które uczęszczają do szkół, uczą się czy studiują, korzystają z mediów cyfrowych w czasie wolnym, zdobywają wiedzę i rozwijają swoje kompetencje nie tylko w placówkach oświatowych, ale także samodzielnie, adekwatnie do własnych potrzeb i zainteresowań. Autorka książki poświęconej temu zagadnieniu nie napisała jej po to, by zniechęcać nauczycieli do korzystania z nowej technologii komunikacji i dostępu do różnorodnych źródeł wiedzy oraz atrakcyjnych narzędzi uczenia się. Wprost przeciwnie, uważa, że jest to konieczne i korzystne z edukacyjnego punktu widzenia, toteż warto zro...

Jak wybrani nastolatkowie mówią o dezinformacji i teoriach spiskowych”.

Obraz
          Obserwuję swoistą modę na publikowanie raportów z badań, których nie tylko tytuł, ale i treść bywają nieadekwatne do uzyskanych danych. Konrad Ciesiołkiewicz, Anna Buchner, Katarzyna Ferenc-Błońska i Maria Wierzbicka - Tarkowska są autorami publikacji, której tytuł powinien brzmieć - „Jak wybrani nastolatkowie mówią o dezinformacji i teoriach spiskowych”. Nie rozpoznali bowiem podatności młodzieży na dezinformację i teorie spiskowe w środowisku mediów cyfrowych.  Pojęcie „młodzież” wprawdzie wskazuje na grupę wiekową badanych osób, ale zestawienie go z „podatnością” na dezinformację i teorie spiskowe przedstawia tę właściwość jako rzekomo już rozpoznaną cechę tej zbiorowości.  Poznawcza wartość tego raportu sprowadza się przede wszystkim do rozpoznania sposobów rozumienia świata informacyjnego przez 30 uczestników badania. Zebrany materiał pozwala poznać ich kategorie, uzasadnienia i dylematy, nawet, jeśli nie wystarcza do wykazania tytułowej...

Z dystansem do wypowiedzi polityków i przedstawicieli władz

Obraz
  Czytając wywiad z przedstawicielem aparatu władzy (MEN, MNiSW), nadzoru pedagogicznego, państwowych placówek doskonalenia nauczycieli podlegających MEN czy z pracownikiem IBE-PIB trzeba być ostrożnym i nie wierzyć w każdą prezentowaną opinię. Taki wywiad nie jest neutralnym opisem rzeczywistości, lecz autointerpretacją polityki prowadzonej przez władze edukacji czy nauki i szkolnictwa wyższego.  Pracownik ministerstwa, związku zawodowego, partyjnej frakcji, poseł sejmowy nie występuje jako niezależny badacz szkolnictwa dowolnego poziomu, lecz jako jeden z głównych autorów i obrońców reform, których sens czy skuteczność sam promuje i ocenia. Dlatego takie wypowiedzi trzeba czytać co najmniej na trzech poziomach: Po pierwsze — faktów. Czy przywoływane w wypowiedzi dane są poprawne: wyniki badań, zajmowane miejsce w strukturach władzy lub opozycji wobec niej, różnice między podmiotami edukacji, uzasadnienia zmian itp.? Po drugie — interpretacji. Czy z tych danych rzec...

Ważny jubileusz łódzkiej pedagogiki i psychologii w jakże trudnych czasach

Obraz
  W 1991 roku wyłoniona została z Wydziału Filozoficzno-Historycznego Uniwersytetu Łódzkiego nowa jednostka, której tworzenie powierzono dr. hab. Ewie Marynowicz-Hetce z Katedry Pedagogiki Społecznej. W oderwaniu od kilkudziesięcioletniej więzi z naukami humanistycznymi (historii, filozofii, etnologii i archeologii) powstawał Wydział Nauk o Wychowaniu.  Kolegium Dziekańskie obecnej kadencji w osobach profesorów UŁ: Aliny Wróbel, Moniki Wiśniewskiej-Kin, Arkadiusza Wąsińskiego, Arkadiusza Kaźmierczaka i Joanny Miniszewskiej stworzyło wyjątkową okazję do wielopokoleniowego spotkania z tymi, którzy przez kilka dekad prowadzili na Wydziale badania naukowe, publikowali ich wyniki, kształcili studentów i kadry akademickie pamiętając zarazem o tym, by pracownicy administracji, techniczni mieli także poczucie ważnego wkładu w rozwój pedagogiki i psychologii. Byli dziekani mogli podzielić się z nami wspomnieniami własnych działań, dokonań, a w imieniu obecnych władz doświadczyć wyrazów...

Godność z perspektywy różnych dziedzin i dyscyplin naukowych

Obraz
  (Źródło: Ilustracja wygenerowana przy użyciu ChatGPT (OpenAI) według koncepcji autora) Monografia ks. Janusza Mariańskiego zachęciła mnie do poszukiwania odpowiedzi na pytanie:  Jak pojmowana jest godność w różnych dziedzinach nauk - nie tylko humanistycznych, teologicznych czy społecznych, ale także technicznych, medycznych, przyrodniczych, ścisłych i w naukach o sztuce?   Godność nie ma jednego, transdyscyplinarnego znaczenia. Im dalej wychodzimy poza filozofię, prawo, teologię czy nauki społeczne, tym rzadziej jest ona przedmiotem badań, a częściej staje się normą graniczną określającą, czego badacz, lekarz, konstruktor, informatyk czy artysta nie powinien uczynić człowiekowi — nawet jeśli technicznie może to zrobić. W tym sensie pojęcie godności okazuje się zadziwiająco dobrym „łącznikiem” między bardzo odległymi dyscyplinami. Można wyróżnić co najmniej cztery podstawowe sposoby rozumienia godności: 1.     godność ontologiczna – człowiek m...