Kto stanowi o kryteriach naukowych w ramach cyklu artykułów

 

Doktorant prosi o rozwianie wątpliwości dotyczących Art.187 ustawy Prawo o Szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018 roku. Chce bowiem wnioskować w postępowaniu wskazując cykl artykułów, ale 

nie wie, ile musi ich być i gdzie powinny być opublikowane, żeby spełniały wymogi powyższego artykułu: 

 

Art. 187.

1. Rozprawa doktorska prezentuje ogólną wiedzę teoretyczną kandydata w dyscyplinie albo dyscyplinach oraz umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.

2. Przedmiotem rozprawy doktorskiej jest oryginalne rozwiązanie problemu naukowego, oryginalne rozwiązanie w zakresie zastosowania wyników własnych badań naukowych w sferze gospodarczej lub społecznej albo oryginalne dokonanie artystyczne.

3. Rozprawę doktorską może stanowić praca pisemna, w tym monografia naukowa, zbiór opublikowanych i powiązanych tematycznie artykułów naukowych, praca projektowa, konstrukcyjna, technologiczna, wdrożeniowa lub artystyczna, a także samodzielna i wyodrębniona część pracy zbiorowej.

 

Ustawa nie odpowiada wprost na pytanie Doktoranta. Art. 187 wskazuje jedynie, że rozprawę może stanowić „zbiór opublikowanych i powiązanych tematycznie artykułów naukowych”, ale nie określa liczby opublikowanych artykułów, minimalnej punktacji czasopisma, baz itp.  Aktualny tekst ustawy wskazuje jedynie ogólne warunki, a to oznacza, że rozprawa doktorska ma prezentować wiedzę teoretyczną, umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej i — co najważniejsze — oryginalne rozwiązanie problemu naukowego.

Kluczowy jest więc regulamin konkretnego podmiotu doktoryzującego: senatu uczelni, której organ ma prawo do przeprowadzania postępowania o nadanie stopnia naukowego w danej dyscyplinie. Ustawodawca pozostawił w tym zakresie rozstrzygnięcie autonomicznej uczelni, bo w art. 186 stanowi także, że doktorant musi spełnić „inne wymagania określone przez podmiot doktoryzujący”.

Doktorant powinien zatem zwrócić uwagę na dwie kwestie:

1. Minimalny dorobek wymagany do wszczęcia postępowania o nadanie stopnia doktora.  
Ustawa wymaga w ramach warunku dopuszczenia do obrony pracy doktorskiej  co najmniej jednej publikacji: artykułu naukowego w czasopiśmie lub recenzowanych materiałach z konferencji międzynarodowej z wykazu ministerialnego, albo monografii/rozdziału w wydawnictwie z w/w wykazu. 

2. Wymogi dla rozprawy jako cyklu artykułów określa regulamin organu prowadzącego dane postępowanie (uchwała senatu danej uczelni). Przykładowo w zasadach jednej z uczelni wymaga się, aby cykl obejmował co najmniej 3 artykuły naukowe w czasopismach z listy ministerialnej, a kandydat był pierwszym autorem przynajmniej w dwóch z nich. Wymaga się też oświadczeń o indywidualnym wkładzie kandydata i współautorów. 

Promotor pracy doktorskiej powinien zatem sprawdzić, jak doprecyzowuje te warunki regulamin uchwalony przez senat uczelni. Pamiętajmy, że cykl artykułów nie może być „zbiorem publikacji z obszaru zainteresowań doktoranta”, gdyż musi odpowiadać spójnej strukturze rozprawy doktorskiej, świadczącej o rozwiązaniu problemu naukowego.

W pedagogice jest to szczególnie ważne, bo trzy luźne teksty empiryczne lub przeglądowe mogą spełniać kryterium dorobku publikacyjnego np. do oceny w okresie studiów III stopnia w szkole doktorskiej, ale niekoniecznie odpowiadać kryterium rozprawy doktorskiej.