pedagog

  Irena Wancerska (z d. Nuckowska) wydała dzięki wsparciu Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej we Lwowie, kierowanego przez Elizę Dzwonkiewicz, niezwykle ważną dla ruchu skautowego – w tym harcerskiego – książkę pt. Lwów. Kolebka harcerstwa polskiego (Warszawa, 2021) . Dopiero wczoraj dotarła do mnie ta publikacja, toteż nie mogłem jej nie przeczytać.   Z biegiem lat transformacji ustrojowej, w epoce odzyskanej przez Polaków i Ukraińców wolności państwowej, której dziś raszyści próbują ponownie pozbawić Ukrainę, prowadząc przeciwko niej imperialistyczną wojnę, otrzymujemy kolejną odsłonę prawdy historycznej. O powstaniu polskiego skautingu na Kresach i o pierwszych drużynach skautek (jeszcze nie harcerek), które działały we Lwowskiej Chorągwi w latach 1911–1939, o przyjaźni Olgi Małkowskiej z Violet Mason, o skautkach i skautach, harcerkach i harcerzach oraz o powstaniu lwowskiego czasopisma Skaut przypominają w swoich narracjach autorzy poszczególnych rozdziałów k...

  Cyfryzacja edukacji w szkolnictwie wyższym stała się jednym z najważniejszych wyzwań współczesnych uniwersytetów. W Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Australii i Kanadzie, gdzie trwa debata akademicka na ten temat. E-edukacja nie jest tam postrzegana wyłącznie jako zestaw narzędzi technicznych w kształceniu studentów, ale jako fundamentalna transformacja pedagogiczna i organizacyjna , która zmienia sposób uczenia się, nauczania i funkcjonowania każdej z instytucji akademickich. Anglosaska literatura i raporty uczelniane konsekwentnie podkreślają, że digital transformation w szkolnictwie wyższym oznacza zmianę systemową , która obejmuje dydaktykę, badania naukowe, administrację i relacje uczelni z otoczeniem. Nie chodzi więc o proste korzystanie z platform e-learningowych, ale o przeobrażenie kultury organizacyjnej i modeli zarządzania uczelnią (EDUCAUSE, 2020). Pierwsze fale cyfryzacji skupiały się na e-learningu i MOOC-ach. Z czasem jednak pojawiła się kon...

Odezwa Honorowego Przewodniczącego Komitetu Nauk Pedagogicznych  Polskiej Akademii Nauk Wydarzenia minionej nocy, związane z naruszeniem przestrzeni powietrznej Polski przez wojska Federacji Rosyjskiej, stawiają m.in. środowisko akademickiej pedagogiki wobec konieczności publicznego zabrania głosu. Imperatyw moralny nie pozwala nam milczeć wobec aktów agresji, które niosą zagrożenie, budzą lęk o przyszłość, a zarazem stają się narzędziem dehumanizacji i zastraszania społeczeństw naszego kontynentu. 1.      Nasz jednoznaczny sprzeciw wobec agresji Po raz kolejny wyrażam zdecydowany sprzeciw wobec pełnoskalowej wojny prowadzonej przez Rosję przeciwko Ukrainie. Dziś, wobec naruszenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, stanowczo protestuję przeciwko agresywnym i prowokacyjnym działaniom Rosji, które podważają bezpieczeństwo naszego państwa i całej Europy. 2.      Wezwanie do narodowej jedności Jako pedagodzy – odpowiedzialni za wychowanie mło...

  Dzisiejszy wpis jest mocno ironiczny, ale tylko dlatego, że warto zwrócić uwagę na margines w polskiej nauce lub jej obrzeżach, którego kreatorzy od dłuższego czasu starają się odwrócić uwagę od swojego prawdziwego oblicza. Jedni angażują się w krytykę rzetelnych recenzentów ich pseudonaukowych rozpraw, jeszcze inni postanowili zarabiać na szczuciu, insynuacjach, manipulacji, kreowaniu fałszywych opinii, byle tylko ukoić własną niekompetencję, braki i niepowodzenia.   W polskiej nauce są rzeczy, o których się nie mówi. Na przykład o tym, że doktorat bywa wypracowaniem na zaliczenie, a habilitacja – jego sequel, którego nikt nie chciał, ale system kazał obejrzeć. Ale ciii… obowiązuje niepisany kodeks:  nie krytykuj kolegi, bo może kiedyś będziesz potrzebował jego głosu, recenzji albo przysługi . I tak się to kręci. Recenzje? Pisane jak listy z kolonii: dużo miłych słów, mało treści. Rozprawy? Pełne błędów metodologicznych, czasem wręcz autoplagiatów. Wnioski o awans...

Gdyby głupota umiała latać… – mówił bohater czeskiego serialu  Szpital na peryferiach . Gdyby rzeczywiście tak było, niebo mielibyśmy tak zatłoczone, że kontrolerzy ruchu lotniczego dawno już zrezygnowaliby z pracy. Najnowsza książka Františka Koukolíka Stupidita (Praga, 2023) pokazuje, że problem nie jest wcale metaforyczny. Stupidita to realna, społeczna siła, która działa, niszczy i rozrasta się szybciej niż inflacja. Nie chodzi tu o zwykłą głupotę – z nią można jeszcze żyć. Stupidita to coś gorszego: nieracjonalny sposób myślenia, absurdalne postawy, irracjonalne działania, to odwrotność mądrości. Autor przypomina nawet archaiczne pojęcie moroni . Brzmi niewinnie, ale to etykietka dla narcystycznych osobników, którzy uważają się za geniuszy, a w praktyce są jak balony, nadęci i niezdolni przyjąć choćby najmniejszej dawki krytyki. Najgorsze, że moroni potrafią zrobić karierę: studiować prawo, medycynę, a nawet uzyskać stopień doktora. Problem zaczyna się wtedy, gdy ktoś publi...

    W sali wykładowej, obok kredy, tablicy i stosu książek, pojawił się nowy uczestnik. Nie zajmuje miejsca w ławce, nie zgłasza się do odpowiedzi, nie ma też indeksu. Jest niewidzialny, a jednak coraz bardziej obecny – sztuczna inteligencja. Przyszła bez zaproszenia, ale i bez wrogości. Zagnieździła się w komputerach studentów, w smartfonach, czasem w notatkach nauczycieli. Potrafi podać definicję, streścić artykuł, napisać esej – szybciej, niż zdążymy otworzyć książkę. Na pierwszy rzut oka wydaje się, że to dar losu. Student dostaje w kilka sekund to, co dawniej wymagało godzin spędzonych w bibliotece. Profesor może błyskawicznie stworzyć bank pytań albo konspekt zajęć. Wydaje się, że oto technologia oszczędza nam czas i wysiłek. Ale kto próbował zaufać AI bezkrytycznie, ten wie, że to dar podszyty ryzykiem. Bo maszyna, choć mówi pewnym tonem, często zmyśla. Tworzy książki, których nikt nigdy nie napisał. Podaje liczby, których nie znajdziemy w żadnym raporcie. To lustro w k...

  XXXVIII Letnia Szkoła Młodych Pedagogów i Pedagożek im. Marii Dudzikowej otwiera swoje podwoje w dniach 7–12 września 2025 roku w Białymstoku . Letnia Szkoła od lat pozostaje przestrzenią spotkania – nauki i rozmowy, wymiany doświadczeń i myśli, odkrywania i konfrontowania idei. To czas twórczego wysiłku i autentycznej integracji środowiska, gdzie młodzi badacze i badaczki rozwijają swój warsztat, prezentują dorobek, podejmują pierwsze debiuty naukowe i spotykają Mistrzów, którzy inspirują i prowadzą. Tegoroczna Szkoła nosi tytuł: (Nie)regionalna edukacja/polityka oświatowa w warunkach globalności i cyfryzacji współczesnego świata – konteksty pedagogiczne. Jej uczestnicy będą pochylać się nad relacjami między tym, co lokalne i globalne, bliskie i odległe, trwałe i zmienne. Podejmą refleksję nad edukacją i polityką regionalną, ich rolą w kształtowaniu wspólnot, budowaniu tożsamości i odpowiedzialności społecznej, w ochronie dziedzictwa oraz w konfrontacji z wyzwaniami cyfro...