Odszedł Profesor Wiesław Jamrożek - historyk wychowania, oddany nauce i młodzieży Uczony

 

 W Wigilijny wieczór Profesor Wiesław Jamrożek przesłał mi życzenia, które opatrzył obrazem "Narodziny Chrystusa" pisząc: 

Niech ta magiczna moc Wigilijnego Wieczoru przyniesie pokój, a Nowy Rok obdaruje nas pomyślnością i szczęściem. Wiesław Jamrożek.

Nikt z nas nie mógł wówczas wiedzieć, że 2021 rok boleśnie zamknie kartę Jego życia w Wielki Piątek, w okresie Triduum Paschalnego. Któż z nas zna odpowiedź na hemingwayowskie pytanie "Komu bije dzwon?" 

    Wiedziałem, że Profesor zachorował, ale wysyłając wielkanocne życzenia, czekałem na sygnał o szczęśliwym powrocie do zdrowia, do rodziny. Tak się jednak nie stało.    

     Prof. dr hab. Wiesław Jamrożek (ur. 24 sierpnia 1954 w Żarach) od początku swojej naukowej drogi związany był z Uniwersytetem im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, gdzie kierował Zakładem Historii Wychowania na Wydziale Studiów Edukacyjnych. Jego droga do tytułu profesora rozpoczęła się w 1978 r., kiedy to ukończył studia magisterskie na UAM w Poznaniu w dziedzinie nauk humanistycznych. Rozprawę doktorską pt. Idee edukacyjne ruchu ludowego II Rzeczypospolitej obronił w macierzystej Uczelni w 1986 roku.  Stopień doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych, w dyscyplinie pedagogika uzyskał w 1995 r. też na UAM przedkładając m.in. dysertację habilitacyjną pt. Idee polskiej socjalnej demokracji w Galicji do 1918 roku. 

Tytuł naukowy profesora otrzymał w 2016 r. 

   W latach 2007-2010 kierował projektem badawczym: "Koncepcje Eduarda Séguina i ich znaczenie dla rozwoju pedagogiki osób niepełnosprawnych intelektualnie", co znakomicie ilustruje wkład Jego badań naukowych do różnych subdyscyplin pedagogiki, a nie tylko historii wychowania.  



    Prof. W. Jamrożek był członkiem Komitetu Nauk Pedagogicznych przy Wydziale I  Nauk Humanistycznych i Społecznych Polskiej Akademii Nauk, w tym w kadencji 2015-2019 członkiem Prezydium KNP PAN. O ile niektórzy profesorowie lekceważyli swoje obowiązki wobec całego środowiska, to profesor Jamrożek był na każdym posiedzeniu Komitetu. Można było liczyć na zabranie przez Niego głosu w sprawach kluczowych dla całego środowiska akademickiej pedagogiki.  

   Jego zainteresowania  i badania naukowe  koncentrowały się głównie wokół  dziejów polskiej myśli i praktyki edukacyjnej - od tzw. czasów stanisławowskich Pierwszej Rzeczypospolitej, przez wiek XIX do XX stulecia. Pamiętam Jego znakomity referat na jednej z konferencji, który poświęcił kwestii wychowania obywatelskiego a edukacji dla "wspólnego świata" w programach i działalności ruchu młodochłopskiego Drugiej Rzeczypospolitej. 

    Profesor zawsze zwracał uwagę swoich słuchaczy i studentów na rolę wychowania w kształtowaniu postaw patriotycznych i obywatelskich, na rozwijanie u młodzieży umiłowania ojczystej ziemi, znajomości i szacunku dla tradycji narodowych, poczucia obowiązku względem własnego narodu i państwa oraz odpowiedzialności za ich dalsze losy. 

    Kontynuował piękną tradycję utrwalania dokonań polskiej humanistyki i historii myśli pedagogicznej, które są ważne niezależnie od epoki i zmian ustrojowych czy gospodarczych w kraju. Pozostanie z nami jako znakomity historyk, redaktor naczelny "Biuletynu Historii Wychowania", członek rad naukowych periodyków: „Przegląd Historyczno – Oświatowy” i „Ars Educandi” oraz jako autor, a w kilkunastu przypadkach redaktor (współredaktor) monografii z historii oświaty. Wydał łącznie ok. 150 artykułów naukowych w kraju, w tym kilka - w języku angielskim i francuskim - poza granicami Polski.




Przypomnę w tym miejscu chociaż niektóre monografie prof. W. Jamrożka:  

Idee edukacyjne polskiej socjalnej demokracji w Galicji do 1918 roku (1994), 

Z prac poznańskich historyków wychowania, (1994 - współautorstwo z J. Hellwigiem i D. Zołądź); 

Studia z dziejów  edukacji kobiet na ziemiach polskich, (2001 - współautorstwo z D. Żołądź – Strzelczyk); 

Dziecko w rodzinie i społeczeństwie. Dzieje nowożytne. (red.) K. Jakubiak, W. Jamrożek. (2002). 

Kongresy i zjazdy pedagogiczne w rozwoju polskiej myśli i praktyki edukacyjnej (do 1939 roku) (2015); 

Szkoły w Wydziale Nowogródzkim (w ramach serii wydawniczej Komisja Edukacji Narodowej 1773 – 1794, t. 12, 2018; współautor).


Pod jego redakcją i współredakcją wyszły m.in. następujące prace zbiorowe: 

Stan i perspektywy historii wychowania, Poznań 1995;

Rola i miejsce kobiet w edukacji i kulturze polskiej, t.1, - Poznań 1998, t.2- Poznań 2001 (współredakcja z D. Żołądź – Strzelczyk);

Dziecko w rodzinie i społeczeństwie. Dzieje nowożytne, t. II, Bydgoszcz 2002 (współredakcja z K. Jakubiakiem);

W dialogu z przeszłością. Księga poświęcona Profesorowi Janowi Hellwigowi, Poznań 2002 (współredakcja z D. Żołądź – Strzelczyk);

Działalność kobiet polskich na polu oświaty i nauki, Poznań 2003 (współredakcja z D. Żołądź – Strzelczyk);

Ad novum fructum, Poznań 2007 (współredakcja z K. Ratajczakiem i D. Żołądź – Strzelczyk);

Powiązania rodzinne wśród twórców polskiej teorii i praktyki edukacyjnej, Poznań 2007 (współredakcja z K. Kabacińską, K. Ratajczakiem i W. Szulakiewicz).

  Śmierć bliskich, przyjaciół, współpracowników, znajomych zaczyna boleśnie uświadamiać nam niepowetowane straty w kadrach naukowych. Odbiera nam w dobie pandemii szanse na spotkanie twarzą w twarz, rozmowę, uścisk dłoni, podzielenie się własnymi myślami czy - jak to w naukowym środowisku - własnymi lekturami, publikacjami czy projektami na przyszłość. 

Zaczynamy coraz częściej żyć wspomnieniami tych osób, z którymi jeszcze tak niedawno dzieliliśmy razem radość wspólnych dokonań. Profesor cieszył się, że mógł włączyć się do prac nad najnowszą edycją podręcznika akademickiego "Pedagogika". Był zadowolony, kiedy poinformowałem Go o przyznaniu przez JM Rektor UŁ symbolicznej Nagrody Zespołowej I stopnia dla wszystkich autorów za wspólne dzieło, bo i On zawsze pamiętał o innych, wyrażając swoją wdzięczność za współpracę. Napisał dla tego podręcznika rozdział pt. Pedagogika "nowego wychowania"

Zawsze z pokorą przyjmował krytyczne uwagi czy sugestie dotyczące koniecznych uzupełnień czy zmian w redagowanych tekstach. Szanował prace innych i doceniał, a przy tym bywał dość surowym krytykiem, co wcale nie powiększało grona Jego sympatyków. Dbał jednak o standardy w badaniach naukowych, o logiczną strukturę rozpraw i ich merytoryczną poprawność oraz oryginalność.

Profesor był niezwykle aktywny w towarzystwach naukowych i oświatowych, jak: Towarzystwo Historii Edukacji (prezes od 2008 r.); Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk oraz Polskie Towarzystwo Pedagogiczne. Nie opuszczał najważniejszych w polskiej pedagogice konferencji naukowych, przygotowując referat i dzieląc się swoim warsztatem badawczym z młodym pokoleniem. 



Od 2004 r. pełnił funkcję pierwszego rektora Łużyckiej Wyższej Szkoły Humanistycznej im. Jana Benedykta Solfy w Żarach, w miejscowości swojego urodzenia, by - być może - w ten sposób móc „spłacić edukacyjny dług” własnej ziemi i jej społeczności. W ostatnich latach był prorektorem ŁWSH.  


Wypromował ponad 10 doktorów nauk humanistycznych i społecznych, a także był recenzentem w licznych przewodach doktorskich, w postępowaniach habilitacyjnych i na tytuł profesora. Był niezwykle cenionym ekspertem, rzeczoznawcą jako superrecenzent Centralnej Komisji Do Spraw Stopni i Tytułów, a w minionym roku także w Radzie Doskonałości Naukowej. Zabraknie nam Jego mądrości, spokoju, zrównoważonych analiz i ocen.

Do Jego Rodziny i Najbliższych, także współpracowników obu Uczelni kieruję wyrazy szczerego współczucia. Niech spoczywa w pokoju!  

 


    

 Władze Wydziału Studiów Edukacyjnych UAM w Poznaniu Informują uprzejmie, że zarówno we Mszy św., jak i Pogrzebie istnieje możliwość uczestniczenia on-line pod adresem: https://mementum.com.pl/transmisje-porzebow/ Ceremonia pogrzebowa odbędzie się w dniu 10 kwietnia 2021 r.  na cmentarzu przy Kościele p.w. Opatrzności Bożej, przy ul. ks. Wacława Gieburowskiego (na os. Bolesława Chrobrego) w Poznaniu. Ceremonia poprzedzona zostanie Mszą św. o godz. 11:00.