Posty

boguslawsliwerski54@gmail.com

Diagnoza kondycji nauczycielskiej w Niemczech wg "Barometru 2025"

Obraz
  (źródło:  Das Verhalten ihrer Schüler:innen fordert Lehrkräfte zunehmend heraus | Robert Bosch Stiftung )  Niemcy również zmagają się z niedoborem nauczycieli , ale problem nie występuje wszędzie z jednakową siłą. Ma charakter regionalny, przedmiotowy i zależny od typu szkoły. Nie oznacza więc całkowitego braku nauczycieli w całym kraju, lecz narastające trudności z obsadzeniem określonych stanowisk i zapewnieniem szkołom pełnego, stabilnego personelu. Co właściwie mówi raport " Deutsches Schulbarometer Lehrkräfte 2026"? W badaniu nauczycieli brak personelu wskazało jako jedno z największych wyzwań 20 proc. respondentów, wobec 26 proc. rok wcześniej. Najczęściej problem zgłaszali nauczyciele: szkół specjalnych – 31 proc., szkół podstawowych – 30 proc. Znacznie rzadziej był on więc odczuwany w innych typach szkół. Na wykresie na s. 15 widać zarazem, że niedobór personelu nie jest pierwszym problemem zawodowym nauczycieli. Wyżej znajdują się zachowanie ucznió...

Profesor Tadeusz Aleksander doktorem honoris causa Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy

Obraz
Forum Polska-Ukraina na Uniwersytecie Radomskim im. Kazimierza Pułaskiego otworzyło uroczyste nadanie tytułu doktora honoris causa Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy (NANP)  em. profesorowi pedagogiki Uniwersytetu Jagiellońskiego  -  Tadeuszowi Aleksandrowi.  Wniosek Narodowej Akademii Nauk Pedagogicznych Ukrainy rekomendowali jej profesorowie:  Wasyl Kremień, Nelli Nyczkało i  Larysa Łukjanowa,  zaś z Polski recenzentami wniosku o nadanie tej godności Profesorowii Tadeuszowi Aleksandrowi byli profesorowie:  Agnieszka Cybal-Michalska,  Franciszek Szlosek i  Jan Łaszczyk.    Profesor Tadeusz Aleksander kierował Zakładem Oświaty Dorosłych na Wydziale Filozoficznym UJ w Krakowie, był/jest członkiem: Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN, Międzynarodowej Organizacji Folklorystycznej, Akademickiego Towarzystwa  Andragogicznego. Wśród rozpraw naukowych andragoga są m.in. następujące monografie:  “Uwarunkowania uczes...

Zmarli historycy, którzy pozostawili nam pamięć o dziejach wychowania - dr Bożenna Michalik i prof. Franciszek Antoni Marek

Obraz
  (Pamięci historyków oświaty i wychowania. Oprac. we współpracy z ChatGPT (OpenAI), na podstawie dostarczonych reprodukcji) W odstępie kilku dni odeszli dr  Bożenna Michalik i prof. Franciszek Antoni Marek — dwoje badaczy, którzy poświęcili lata życia poznawaniu dziejów wychowania i szkolnictwa. Bożenna Michalik zmarła 28 września, Franciszek Marek 4 października 2026 roku. W chwili pożegnania stopnie naukowe, stanowiska i wyróżnienia ustępują miejsca myśli o ludziach, o ich pasji poznawczej, cierpliwości w docieraniu do źródeł oraz o pokoleniach studentów, którym przybliżali przeszłość edukacji. Historia wychowania wymaga szczególnej uważności. Za dokumentem, szkolnym programem, korespondencją czy zapisem bibliograficznym trzeba dostrzec człowieka: jego nadzieje, ograniczenia, odpowiedzialność, czasem odwagę. Trzeba odtworzyć świat, którego uczestnicy nie mogą już sprostować naszych interpretacji. Oboje podejmowali ten trud, pozostawiając prace, do których kolejne pok...

Pamięć odświętna a niepamięć szkolna

Obraz
  Państwo potrafi oddać hołd ofiarom, a następnie pozostawić je poza wyraźnie nazwanymi treściami szkolnej edukacji. Między uroczystą uchwałą Sejmu III RP a lekcją historii rozciąga się przestrzeń, w której pamięć może ponownie zniknąć. Tę właśnie sprzeczność odsłaniają wystąpienia prof. Tadeusza Nasierowskiego z Uniwersytetu Medycznego w Warszawie i dr. Macieja Jabłońskiego z Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy w trakcie Seminarium poświęconego przywracaniu pamięci o osobach zamordowanych podczas niemieckiej okupacji z powodu choroby psychicznej lub niepełnosprawności intelektualnej. W centrum tego wydarzenia znalazło się pytanie o ludzi, którym najpierw odebrano prawo do życia, a których los przez dziesięciolecia pozostawał na marginesie społecznej świadomości. Ich historię znali badacze, przechowywały ją dokumenty i miejsca zbrodni. Trudniej było zapewnić jej trwałą obecność w powszechnej edukacji. Powraca zatem pytanie: czyja śmierć staje się obowiązkową wiedzą kolej...

Kiedy bunt przeciwko szkole staje się kontestacją pokolenia Z

Obraz
      Strajki młodzieży we Francji uświadamiają nam moment, w którym zaniedbanie materialnych i pedagogicznych warunków uczenia się i nauczania przeobraża się w doświadczenie nierówności, a nierówność w polityczną socjalizację sfrustrowanej młodzieży.  Szczególnie znamienna jest wypowiedź cytowanej przez „Le Monde” nauczycielki z Saint-Denis. Jej uczniowie doświadczają tego, że otrzymują „coraz mniej praw a coraz więcej obowiązków”. Zdaniem nauczycielki dodatkowym zapalnikiem stał się tegoroczny zakaz telefonów komórkowych .  Niezależnie od oceny samego zakazu jest to interesujący sygnał, skoro spór przestaje dotyczyć wyłącznie braków kadrowych szkół, ale dotyka relacji między dorosłymi a młodzieżą oraz praw młodych ludzi do współdecydowania o instytucji, w której spędzają znaczną część życia. Co więcej, reakcja francuskiej władzy wobec strajkującej młodzieży może wpływać na tę dynamikę. „Le Monde” pisze już o „bascule” (punkcie zwrotnym) i wskazuje, że rząd cor...

Odsłona buntu francuskich licealistów

Obraz
  Francuskie media traktują już protest licealistów jako poważny kryzys społeczny i polityczny, ale nie są zgodne co do jego interpretacji. Co ciekawe, dominującym określeniem nie jest jeszcze révolte  (rewolta), lecz raczej mobilizacja rozgniewanych uczniów szkół średnich do wyrażenia w proteście niezadowolenia. Sam język opisu jest częścią sporu o znaczenie wydarzeń.  Dzięki AI mogłem przyjrzeć się tym wydarzeniom z perspektywy pedagogicznej a nie politycznej. W „Le Monde” wyraźnie rozdziela się źródła protestu od jego późniejszej eskalacji. Redakcja podkreśla, że początkiem były bardzo konkretne doświadczenia uczniów: braki nauczycieli, przepełnienie klas, zły stan budynków, przeciążone plany zajęć, lęk przed Parcoursup i poczucie, że szkoła nie daje wszystkim równych warunków.  Komentarz redakcyjny z 2.10.2026 roku ma znamienny tytuł: „Il aurait fallu commencer par écouter les élèves” – należało zacząć od wysłuchania uczniów. Jednocześnie „ Le Monde ” od...

Jak zmienia się organizacja inauguracji roku akademickiego

Obraz
  ( źródło i nauguracja roku akademickiego 2026-2027 na Wydziale Nauk o Wychowaniu UŁ) Pierwszy raz inauguracja roku akademickiego na Uniwersytecie Łódzkim została zastąpiona formułą międzyuczelnianego partnerstwa  w 2023 roku.  Ówczesna pani rektor - prof. Elżbieta Żądzińska odstąpiła od tradycji organizowania ogólnouczelnianej inauguracji roku akademickiego. Wcześniej uczeni, studenci, pracownicy administracji spotykali się jako jeden uniwersytet, by wspólnie z władzami uczelni uczestniczyć w uroczystym rozpoczęciu roku akademickiego.  W Uniwersytecie Łódzkim brak ogólnouniwersyteckiej ceremonii rozpoczęcia roku akademickiego został od kilku lat zastąpiony wydziałowymi inauguracjami z udziałem rektora lub jednego z prorektorów.  W trakcie wydziałowej uroczystości odbywa się immatrykulacja studentów studiów I,  II i III stopnia.  Nowa forma rozpoczęcia roku akademickiego dotyka kwestii przywiązania części kadr akademickich do uprzedniego ceremoni...