Posty

boguslawsliwerski54@gmail.com

Indoktrynacja jako problem pedagogiczny

Obraz
   Z zaciekawieniem sięgnąłem po najnowszą książkę pod redakcją profesora Jana Hábla z Instytutu Komeńskiego w Pradze i Jitki Kaplanové z Uniwersytetu Hradec Kralove zatytułowaną "Edukacja bez indoktrynacji". Otrzymaliśmy interesujący zbiór artykułów na temat indoktrynacji. Już na okładce ów fenomen został przekreślony, by wyraźnie zaznaczyć konieczność jej eliminowania z współczesnej edukacji. Nie jest to bowiem studium historyczne, którego autorzy rekonstruowaliby indoktrynację z okresu totalitarnego reżimu. Okazuje się bowiem, że ona przetrwała i zakorzeniła się w szkolnictwie społeczeństwa pluralistycznego, jakim jest Republika Czeska w XXI wieku. Na podstawie przeszukania przez ChatGPT czeskich czasopism pedagogicznych, katalogów i portali książkowych nie znalazłem dotychczas opublikowanej, pełnej recenzji naukowej książki Edukace bez indoktrinace . Jest ona odnotowana bibliograficznie jako tom wydany przez oficynę Pavel Mervart (ISBN 978-80-7465-645-3). Jednak zarówno...

O kolejnym wernisażu malarskim profesora Janusza Kierenki z UMCS w Lublinie

Obraz
  Dziś ma się odbyć kolejny wernisaż dzieł malarskich profesora Janusza Kirenki, pedagoga specjalnego z UMCS w Lublinie. Chciałbym przy tej okazji wrócić do tytułu jednej z jego wcześniejszych wystaw - Powidoki . Jest w tym słowie coś, co dobrze oddaje doświadczenie obcowania z malarstwem. Od obrazu można odejść, a przecież przez jakiś czas nadal się go widzi. Czasem wraca tylko plama koloru albo skrawek krajobrazu, któremu przed chwilą poświęciliśmy ledwie kilka sekund. Na wystawie Powidoki w lubelskiej Galerii Art Brut w 2023 roku Kirenko pokazał trzydzieści dwie olejne miniatury inspirowane pejzażami Jana Stanisławskiego. Wernisaż połączył z wieczorem autorskim tomu Tropy . To sąsiedztwo obrazów i wierszy wydaje mi się szczególnie trafne. W haiku, które Kirenko uprawia od lat, na cały krajobraz bywa miejsce w trzech wersach. W miniaturze malarskiej podobną pracę wykonuje kilka plam barwnych. W obu formach trzeba umieć rozpoznać, który szczegół wystarczy, by przywołać to, co r...

Żegnam dr hab. Katarzynę Buczek - historyka oświaty i wychowania z Uniwersytetu Warszawskiego

Obraz
  W dniu 7 listopada 2026 roku zmarła dr hab. Katarzyna Buczek , historyk oświaty i wychowania. Była absolwentką polonistyki i pedagogiki na Uniwersytecie Warszawskim. Z Wydziałem Pedagogicznym UW i jego środowiskiem historyków oświaty i wychowania związała swoje życie zawodowe. Pod kierunkiem prof. Kaliny Bartnickiej przygotowała pracę magisterską i rozprawę doktorską. Pracowała jako adiunkt w Katedrze Społecznych i Kulturowych Kontekstów Pedagogiki. Jej przedwczesna śmierć przerwała etap pracy po habilitacji, w którym zdołała już rozwinąć kilka własnych, powiązanych ze sobą kierunków badań. ( Wspomnienie Wydziału Pedagogicznego UW Wydział Pedagogiczny UW ) Od myśli Kołłątaja do warsztatu nauczyciela Głównym obszarem jej badań była polska edukacja schyłku XVIII i pierwszej połowy XIX wieku. W książce Hugo Kołłątaj i edukacja (2007) zajęła się działalnością edukacyjną jednego z najważniejszych reformatorów polskiego oświecenia. W kolejnych pracach podejmowała pytanie o to, jak tr...

Odszedł wybitny nauczyciel alternatywnej Autorskiej Szkoły Samorozwoju we Wrocławiu - Daniel Manelski

Obraz
  (źródło: IPN -   Manelski Daniel ) Dotarła do mnie smutna wiadomość o odejściu Daniela Manelskiego -  wspaniałego nauczyciela, twórcy alternatywnej Autorskiej Szkoły Samorozwoju "ASSA" we Wrocławiu.  Małgorzata Porada-Labuda wspomina, jak przyszła kiedyś do wrocławskiej „Trójki” w dżinsach. Dziewczętom nie wolno było wtedy chodzić do szkoły w spodniach, ale po lekcjach zamierzała z kolegami odpalać własnoręcznie zrobione rakiety. Kiedy na fizyce dyrektor wywołał ją do tablicy, spodziewała się uwagi. Daniel Manelski uśmiechnął się tylko i powiedział: „O, widzę, że dziś nie macie rosyjskiego”. Po latach napisała, że szkołę wspomina różnie, lecz swojego nauczyciela fizyki bardzo lubiła. To od fizyki zaczęła studia. Daniel Manelski kierował III Liceum Ogólnokształcącym we Wrocławiu od 1968 do 1981 roku. Uczył fizyki i był wychowawcą. W „Trójce” sprawdzał, ile samodzielności można powierzyć młodym ludziom w szkole przyzwyczajonej do regulowania niemal każdego ich...

(Nie)moc inkluzji

Obraz
Czy pedagogika inkluzyjna rzeczywiście jest (bez)silna w czasach pogłębiających się problemów edukacji (przed-)szkolnej? Na to pytanie postanowiła odpowiedzieć Zdeňka Braumová w książce, która właśnie ukazała się w czeskiej oficynie GRADA. Nie jest to pierwsza rozprawa na ten temat, bowiem profesor Viktor Lechta opublikował z udziałem ekspertów z różnych krajów znakomitą pracę zbiorową o pedagogice inkluzyjnej .   Pedagogika nie może być postrzegana jako podzielona na dwie części pedagogika specjalna i pedagogika niespecjalna, rzekomo normalna. We współczesnym świecie postrzegającym godność człowieka bez względu na to, jakie są jego cechy instrumentalne, nie można dłużej utrzymywać segregacji, selektywności, różnicowania osób na lepsze i gorsze, sprawne i niepełnosprawne, gdyż każdy jest w jakimś stopniu sprawny, a w jakimś niepełnosprawny, tylko być może jeszcze o tym nie wie. Tak mówią medycy - dzisiaj nie ma ludzi zdrowych i chorych, tylko są osoby niezdiagnozowane. Lec...

Praca magisterska z pedagogiki – rozprawa naukowa, raport z badań czy projekt zmiany edukacyjnej?

Obraz
  Prowadzę dzisiaj seminarium magisterskie, toteż korzystam z listu czytelnika bloga - pedagoga, który pisze o problemie dydaktyczno-badawczym i redakcyjnym, a dotyczący przygotowania pracy dyplomowej:  Istnieje pilna potrzeba podnieść na blogu / który czyta bardzo dużo osób/ problem ogólnej struktury prac magisterskich o charakterze teoretyczno-empirycznym. W wielu uczelniach prywatnych prace te prowadzone są przez doktorów. Z mojego rozeznania wynika, że wiele z nich ma charakter raportów z badań, bądź wypracowań. Istnieje potrzeba wskazania jakie elementy strukturalne powinny znaleźć się we wstępie. Zwrócenie uwagi na różnicę między celem pracy a celami badań, ze wskazaniem ich rodzajów. Nagminnie rozdział metodologiczny / jako drugi po rozdziale teoretycznym/jest tytułowany: Metodologia badań własnych, a treść zawiera metodologiczne odniesienie do całości pracy. W pracach pod moim kierunkiem ten rozdział tytułuję: Podstawy metodologiczne własnych badań empirycznych. Może w...