Posty

boguslawsliwerski54@gmail.com

Jak pokonać uczniowski lęk przed matematyką

Obraz
  Publikacja IBE pokazuje mechanizm psychologiczny powtarzających się niepowodzeń uczniów, które  mogą prowadzić do bezradności intelektualnej, obniżenia poczucia własnej skuteczności, unikania matematyki i dalszego pogorszenia wyników. Autorzy opisują więc błędne koło, z którego mogłoby się wydawać, że nie ma wyjścia. Szczególnie ważne jest to, że lęk obciąża pamięć roboczą, koncentrację i kontrolę poznawczą uczniów.  No tak, ale jak nie ma w szkołach nauczycieli matematyki, a wśród zatrudnionych zdarzają się osoby traktujące ten przedmiot jako narzędzie selekcji, być może także jako okazję do psychopatycznego odreagowania na dzieciach czy młodzieży własnych kompleksów czy frustracji, to trudno, by wspomniane koło przemocy zostało przerwane.  Szkoda, że tak bywa, bo piękno i funkcjonalność matematyki przydaje się w życiu, toteż szczęściarzami są ci uczniowie, którzy mają kontakt i lekcje z pasjonatami tej wiedzy.  Emerytowana, ale wciąż aktywna profesor ped...

Pozostali w naszej myśli pedagogicznej

Obraz
  (Grafika wygenerowana przy użyciu ChatGPT / OpenAI) Pamięć o zmarłych przywraca nie tylko w pierwszych dniach listopada znaczenie obecności, którą w codziennym pośpiechu przyjmowaliśmy jako oczywistą. Ktoś odpowiadał na listy, czytał nasze rozprawy, dzielił się odkryciem, zapowiadał kolejną książkę. Można było zapytać, poprosić o recenzję, podjąć spór. Dopiero wiadomość o śmierci uświadamia nam, jak wiele dla wspólnoty akademickiej znaczyła możliwość tej rozmowy. Wracam do publikowanych w moim blogu pożegnań pedagogów, którzy odeszli w ciągu roku (po 1 listopada 2025 roku). Wspominam Bożennę Michalik, Franciszka Antoniego Marka, Wiesława Theissa, Urszulę Ostrowską i Adama Alfreda Zycha . Każdy z nich zajmował się innym obszarem pedagogiki jako dyscypliny naukowej. Posługiwali się odmiennymi warsztatami badawczymi, należeli do różnych środowisk akademickich. Czytając ponownie poświęcone im wpisy, dostrzegam jednak wspólne zobowiązanie: poznawać człowieka z uwagą należną jego d...

Gerontologia bez pamięci i przypisów? O czeskim Wstępie do gerontologii

Obraz
  Książka Libuše Čeledovej, Zdeňka Kalvacha i Rostislava Čeveli Úvod do gerontologie , wydana w Pradze w 2016 roku, nie doczekała się – jak się wydaje – pogłębionej recepcji ani krytycznej debaty naukowej. Trudno się temu szczególnie dziwić. Jest to publikacja bardzo syntetyczna, podręcznikowa i nienowatorska, pomyślana raczej jako elementarne wprowadzenie do problematyki starzenia się niż jako monografia proponująca oryginalną koncepcję gerontologiczną.  Jej wartość polega przede wszystkim na uporządkowaniu podstawowych zagadnień, nie zaś na wprowadzeniu nowego paradygmatu, modelu badawczego czy interpretacji starości. Problematyka wieku senioralnego nie jest jednak odkryciem współczesności. Jej naukowe i filozoficzne korzenie sięgają co najmniej XVII wieku. Już Jan Amos Komeński, kojarzony przede wszystkim z dydaktyką i pedagogiką ogólną, poświęcił jedną z części swojej koncepcji edukacji całożyciowej „szkole starości” lub „szkole starzenia się”. Ten fragment jego myśli bywa...

Bułgarskie habilitacje polskich doktorów

Obraz
  Kiedy pojawiła się w Radzie Doskonałości Naukowej wiadomość, że posiadcze stopnia naukowego doktora głównie w dzidzinie nauk społecznych, w dyscyplinach: ekonomia i finanse, nauki o zarządzaniu, nauki prawne, administracja, informatyka i nauki o polityce  gremialnie podbijają uczelnie w Bułgarii celem habilitowania się, postanowiłem dowiedzieć się, jaki jest zakres tego procederu. W powyższych dyscyplinach naukowych można habilitować się w Polsce bez problemu braku dostępu do jednostek posiadających odpowiednie uprawnienia.  Bułgaria, pdobnie jak Słowacja, należy do Unii Europejskiej, a zatem nie powinno być problemu z uznaniem w NAWA uzyskanego w tym kraju potwierdzenia uzyskania stopnia doktora habilitowanego („doktor na naukite”) m.in. w Bułgarii. Musi to niepokoić środowiska akademickie, skoro w trakcie w spólnego posiedzenia Komisji Nauki  i Komisji Spraw Zagranicznych w dniu 12-02-2025 roku na wniosek senatora Lenza wiceministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego d...

Integralność osoby – horyzontalny i wertykalny wymiar edukacji

Obraz
  (źródło:  Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Integralność osoby – horyzontalny i wertykalny wymiar edukacji” 27 X 2026  ) Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Integralność osoby – horyzontalny i wertykalny wymiar edukacji”, która odbyła się 27 października 2026 roku na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie, stworzyła przestrzeń do namysłu nad podstawowym pytaniem pedagogiki: jak wspierać rozwój człowieka, zachowując szacunek dla jego osobowej jedności? Organizatorzy zaprosili do refleksji nad tym zagadnieniem naukowców i studentów, by w kontekście wyzwań zglobalizowanego świata, w tym immersji, algorytmiczności i transhumanizmu podzielili się wynikami badań i osobistym namysłem. Podejmowane kwestie łączyła troska o to, by edukacja sprzyjała integrowaniu wiedzy, doświadczeń, relacji i wartości w życiu osoby. Powracały zatem personalistyczne podstawy wychowania integralnego, a także kategorie transgresji i transcendencji. Pozwalały one rozpatrywać rozwój czło...

Poszukiwanie odpowiedzialności w nauce

Obraz
  Karel Hvížďala w książce wywiad-rzeka prowadzi dialog z filozofem i socjologiem  prawa na Uniwersytecie Karola w Pradze - Jiřím Přibáň'em. Podejmują w nim kwestie etyki i aksjologii w kontekście transformacji społeczno-politycznej, gospodarczej i kulturowej na świecie. W rozmowie dwóch wybitnych humanistów przenikają problemy etyczne odpowiedzialności, literatury,  systemów, cywilizacyjnych różnic, obywatelstwa, prawa, Europy, mediów i uniwersytetów.  Całość poprzedza myśl Marcela Prousta: "Świat nie jest stworzony dla kogokolwiek na zawsze. W toku życia pojawiają się w nim sprawy, o których nie mieliśmy nawet pojęcia" (s.7). Rozprawa o odpowiedzialności powstawała dwa lata pod wpływem globalnego załamania się ludzkiej kondycji w dobie pandemii Covid-19. To wówczas uświadomiono sobie, że pragnienie czeskiego społeczeństwa stania się po 1989 roku ekonomicznym tygrysem Europy Środkowej pękło jak bańka mydlana w następstwie  niespodziewanego  w skali globaln...

Potencjalnie pozytywne i negatywne zastosowania narzędzi cyfrowych w szkole

Obraz
  Petra Ambrožová w książce pt.  Nové fomy školního podvádění v kontextu digitálního vzdělávání , (Hradec Kralove, 2020) na podstawie analizy literatury naukowej omawia anglo-amerykańskie badania i modele teoretyczne wykorzystywania mediów cyfrowych w edukacji i życiu szkolnym przez młodzież i nauczycieli do działań nieetycznych.    Połowę światowej populacji stanowią osoby w wieku 12-24 lat, które uczęszczają do szkół, uczą się czy studiują, korzystają z mediów cyfrowych w czasie wolnym, zdobywają wiedzę i rozwijają swoje kompetencje nie tylko w placówkach oświatowych, ale także samodzielnie, adekwatnie do własnych potrzeb i zainteresowań. Autorka książki poświęconej temu zagadnieniu nie napisała jej po to, by zniechęcać nauczycieli do korzystania z nowej technologii komunikacji i dostępu do różnorodnych źródeł wiedzy oraz atrakcyjnych narzędzi uczenia się. Wprost przeciwnie, uważa, że jest to konieczne i korzystne z edukacyjnego punktu widzenia, toteż warto zro...