wtorek, 14 października 2014

Wszystkim nauczycielom i pracownikom oświaty dedykuję twórczość poetki Danuty Muchy - ocean pięknej myśli






Piękna, słoneczna jesień pozwoliła na ponowne przeczytanie najnowszego tomiku poezji Danuty Muchy, któremu adiunkt/doktor habilitowana Uniwersytetu Jana Kochanowskiego w Kielcach, Wydział w Piotrkowie Trybunalskim nadała tytuł „Ocean myśli” (Bydgoszcz, 2014). Ciekaw jestem, czy jej studenci wiedzą, z jak bogatą osobowością spotykają się w czasie zajęć? Czy korzystają z wyjątkowej szansy do bycia z nauczycielką akademicką- badaczką literatury, ale przede wszystkim poetką, prozaikiem, autorką dramatów dla dzieci i tłumaczką. Twórczość Danuty Muchy już dawno temu przekroczyła granice naszego kraju zyskując uznanie w USA, Niemczech, Czechach czy Francji. Jest Ona laureatką wielu nagród literackich, m.in.: wyróżnienia na Najlepszą Książkę Poetycką na Międzynarodowym Festiwalu "Listopad Poetycki" w Poznaniu, Nagrody Pracy Organicznej im. Marii Konopnickiej, Nagrody Literackiej im. Klemensa Janickiego, Nagrody Ekspresjonistycznej im. Tadeusza Micińskiego.

Do tego tomiku wracam coraz częściej, by odczuć powiew atlantyckiego wiatru doznań, niepokoju małych spraw w przemodlonych słowach ciszy na pagórkach fal. Ten zbiór poezji jest jednym z najbardziej kojących wzburzone emocjami dusze. Z każdym wierszem tej znakomitej poetki odnoszę wrażenie nie tylko zanurzenia się w toni oceanu, ale i uczestniczenia w koncercie myśli, które odbijają się na kolejnych stronach jak zachodzący słońcem człowieczy los.

Danuta Mucha zabiera nas w oceaniczną podróż, która przypomina mityczną, a oblewającą cały świat rzekę:

(...)
na pagórkach fal
ukrytych
znad gorącej ciszy
słowa
śpi nasz los
słońcem okryty
- i śpią słowa.
(s. 12)

Wszechocean myśli poetki pozwala nam na moment zastanowić się nad sobą i otaczającym nas światem, powstrzymać doświadczaną (szeroko pojmowaną) przemoc, by zaognione słońce wydobyło w oceanicznym odbiciu ziemskie DOBRO a poranna mgła przykryła ZŁO, które nie powinno się już więcej wydarzyć. Lepszy jest zapach marzeń, powiew wiatru nadziei na zmianę, mimo świadomości odlatujących ptaków czy pojawiających się czarnych chmur lub koniecznego zmierzchu. Jakże cudownie wsłuchuje się poetka w nadchodzące fale zdarzeń,

(...)
by na skarpie
ogniem zdarzeń
zapłonęły ognie marzeń.
(s. 18)

Nie chodzi tu przecież o ocean politycznych walk i sporów, chociaż i te możemy sobie wyobrazić pod postacią metafory oceanu myśli, ale o umykający nam na co dzień otaczający nas jeszcze świat, którym nie potrafimy się cieszyć, bo i nie skupiamy na jego detalach własnej uwagi, nie wyostrzamy nań swoich zmysłów. Ze słuchawkami w uszach, smartfonem w ręce, w pogoni do miejsc i celów instrumentalizujących nasze życie, nie dostrzegamy tego jak:

Nisko motyl myśli siada
z pajęczyną tchu na wietrze
okno nieba się przeplata
zapachami drga powietrze...
(s. 19)

Piękne jest studium ludzkiej myśli, która porusza nasze emocje i pozwala komunikować się z światem sacrum i profanum, tym w nas i poza nami. Nie wszystko jest na sprzedaż, nie wszystko też musi być wyrażone wprost. Warto spróbować wiatrem pisać słowa ciszy nim znak czasu liściem spadnie (s.23), by pokłonić się z wdzięcznością tym, dzięki którym bije nasze serce, doznajemy poczucia szczęścia, możemy się realizować. Swoją twórczością wpisujemy się przecież w przypływy i odpływy, dźwięki fal oceanu, które biją w nasze zmysły jak myśl od myśli zaczerpnięta.

Woda, jedno ze źródeł naszego życia, staje się w tomiku D. Muchy poruszającym zmysły wyciszeniem doczesnych trosk. Ten rodzaj autonarracji wprowadza nas w świat jakże bliskiej, niemalże intymnej relacji z autorką, która zarazem zastrzega sobie prawo do wolności:

Nie opowiem
nie pomyślę
nic nie stanie się
mym snom
na przededniu
dnia i przyśnień
falą wody
czerpię zdrój
.(s. 34)

Falujący poezją ocean myśli, w których wiruje moc piękna otaczającej nas przyrody, ale i kołysanie obecności Najwyższego, może ukoić każdą skołataną duszę. Wiersze D. Muchy są niezwykle zmysłowe, pełne zapachów, światła, kolorów, prześwitów, temporalnych wymiarów mgnień osobistych doznań o różnych porach dnia, które tylko pozornie są ulotnymi czy krótkotrwałymi drobinkami duszy. Poetka zatrzymała je dla nas w czasie i przestrzeni nadając im nowy wymiar trwania w oddechu, myśli, snach czy na jawie.

Dziękuję Pani Profesor za dotyk nieba, który
(...)

oceanem
krawędź kruszy
pod omszałym
liści szalem
nuci.
(s. 51)

9 komentarzy:

  1. Zastanawiam się ilu naszych polonistów dorównałoby Panu, Profesorze, w analizie/ interpretacji wierszy. Znam szkołę, w której nauczycielka, polonistka zwraca się do młodzieży: "otwórzcie se zeszyty", "zapiszcie se temat". Przypuszczam, że ta nauczycielka nie poradziłaby sobie z wierszem Poetki. Ale ma teraz "gotowca" :-). Wszystkiego najlepszego!

    OdpowiedzUsuń
  2. A tu o prawdziwym, a nie ukrywanym( szczególnie dziś!) za okrągłymi słówkami stosunku mnister Kluzik&Berdzik do nauczycieli, szczególnie tych najlepszych ... ;-) http://edgp.gazetaprawna.pl/index.php?act=mprasa&sub=article&id=494373

    OdpowiedzUsuń
  3. Panie Profesorze, czy dzień edukacji narodowej to także święto pracowników szkół wyższych. Jeśli bowiem mówiąc o oświacie mamy na myśli znaczenie, jakie nadał temu pojęciu W.Okoń to - jak sadzę - także i one spełniają kryteria placówek oświatowych... Czy jestem w błędzie ?

    OdpowiedzUsuń
  4. Jak najbardziej, to także święto nauczycieli akademickich i pracowników szkolnictwa wyższego (publicznego i niepublicznego). Wszystkim składam serdeczne życzenia - działania z pasją, także na rzecz zmiany niezadowalających warunków pracy i płacy, dużo zdrowia, sił twórczych i satysfakcji.

    OdpowiedzUsuń
  5. Wszystkiego dobrego, Panie Profesorze!

    OdpowiedzUsuń
  6. A hydraulicy, ślusarze czy tokarze też mają swoje święto? Nauczyciel przecież nie pracuje aż tak dużo, no i ma wiele dni wolnego. Ja na umowę zlecenie nie mam prawa do urlopu nawet. I nawet mam skończony licencjat.

    OdpowiedzUsuń
  7. Jak przyśle anonimowy do mnie adres mailem, to wyślę mu ten tomik pani D. Muchy w dowód uznania za zainteresowanie poezją. Oczywiście poezja jest dla wszystkich, bez wyjątku. Tyko ze względu na ustanowione tradycją i prawem Święto dedykowałem ten tomik wszystkim nauczycielom i pracownikom oświaty.

    OdpowiedzUsuń
  8. Nauczyciele w Dniu Edukacji przychodzą do szkoły, przychodzą też uczniowie - tyle, że normalnych lekcji nie mają !!!
    Dni wolne uczniów to niekoniecznie są wolne dni nauczycieli! Czy to wina nauczycieli, że masz umowę-zlecenie??? ;-)

    OdpowiedzUsuń
  9. Dziękuję bardzo, proszę przekazać nauczycielowi, to ich święto.

    OdpowiedzUsuń

Jeśli masz zamiar kogoś obrazić, to zrezygnuj z komentowania.