niedziela, 5 października 2014

Czy powstanie nowy podział dziedzin nauk?


Jak pisałem przed wakacjami, w wyniku czerwcowych obrad w Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk przekazałem Pani Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego treść uchwał, które dotyczą kluczowych kwestii odpowiedzialności władz państwowych za stan regulacji prawnych. Wymagają one jak najszybszych korekt, by w jednych sprawach zakończyć wreszcie długotrwale podtrzymywany stan patologii (o tym wielokrotnie Komitet informował MNiSW) w środowisku akademickim czy też podjęcia działania sprzyjającego naprawie aktualnych problemów w kształceniu kadr. Są to uchwały w następujących kwestiach:

1. Uchwała w sprawie skutecznego wstrzymania turystyki habilitacyjnej Polaków na słowackie uczelnie.

2. Uchwała w sprawie włączenia pedagogiki jako dyscypliny naukowej do dziedziny nauk humanistycznych.

3. Uchwała w sprawie zmian związanych z ujednoliceniem przepisów resortowych Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego określających wymagania w zakresie standardów kształcenia przygotowujących do wykonywania zawodu nauczyciela z dnia 17 stycznia 2012 r. oraz Ministerstwa Edukacji Narodowej w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli z dnia 12 marca 2009 r.

4. Uchwała Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN popierająca STANOWISKO WYDZIAŁU I POLSKIEJ AKADEMII NAUK W SPRAWIE SYTUACJI NAUK HUMANISTYCZNYCH I SPOŁECZNYCH W POLSCE.

Komitet Nauk Pedagogicznych PAN otrzymał od Sekretarza Stanu pana prof. Marka Ratajczaka rzetelną odpowiedź na powyższe kwestie, toteż będę dzielił się tak nią, jak i dalszym postępem współpracy Komitetu z resortem nauki i szkolnictwa wyższego.


Zacznę od kwestii kluczowej - nie tylko dla pedagogiki - a dotyczącej naszego stanowiska, by "dopisać" ją jako dyscyplinę naukową do dziedziny nauk humanistycznych. Zdaniem Podsekretarza Stanu:

Wobec propozycji przyporządkowania m.in. dyscypliny naukowej "pedagogika" zarówno do dziedziny nauk społecznych, jak również do dziedziny nauk humanistycznych, Centralna Komisja wyraziła stanowisko, zgodnie z którym nie wydaje się uzasadnione "dublowanie" jednorodnych dyscyplin naukowych. W opinii Centralnej Komisji celowe byłoby rozważenie powrotu do jednej dziedziny, obejmującej obecne nauki humanistyczne i nauki społeczne, która to dziedzina mogłaby nosić nazwę "nauk humanistyczno-społecznych".

Niezależnie od powyższego, uprzejmie informuję, iż do Ministerstwa napływają ze strony środowiska akademickiego liczne postulaty dotyczące dokonania zmian w wykazie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych - (Dz.U. Nr 179, poz. 1065). Postulowane zmiany mają charakter kompleksowy, tj. dotyczą zarówno utworzenia nowych dyscyplin naukowych, przeniesienia poszczególnych dyscyplin naukowych do innych dziedzin nauki, jak również umieszczenia poszczególnych dyscyplin naukowych w więcej niż jednej dziedzinie nauki.

W dniach 29 maja 2014 r. w Ministerstwie Nauki i Szkolnictwa Wyższego odbyło się spotkanie Pani minister Leny Kolarskiej-Bobińskiej z Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, Radą Główną Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Komitetem Polityki Naukowej, Radą Młodych Naukowców i Zespołem do Spraw Dobrych Praktyk Akademickich. Przedmiotem spotkania był sposób finansowania Centralnej Komisji, procedura nadawania tytułu naukowego profesora, sposób recenzowania w postępowaniach habilitacyjnych oraz o nadanie tytułu naukowego profesora, współpraca Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z Centralną Komisją oraz pozostałymi uczestnikami spotkania.

Wobec ww. postulatów dotyczących zmian w wykazie obszarów wiedzy, dziedzin nauki i sztuki oraz dyscyplin naukowych i artystycznych ustalono, iż zorganizowane zostanie kolejne spotkanie w analogicznym gronie, w ramach którego przedyskutowane zostaną możliwości wypracowania nowych reguł podziału nauk, uwzględniających propozycje środowiska akademickiego.

12 komentarzy:

  1. W zasadzie pedagogika to zoperacjonalizowana koncepcja człowieka oraz etyka w praktyce - zatem jest to zawsze pochodna jakiejś filozofii lub ideologii. Zaś filozofia nie jest kwalifikowana jako nauka humanistyczna tylko normatywne. Bo filozofia nie jest wyłącznie nauką o człowieku, ale także o świecie i prawach, które w nim panują. Czy pedagogika jest wyłącznie nauką o człowieku, czy także o racjach, które uzasadniają reguły postępowania? Jakie jest źródło tych reguł? Dla mnie osobiście pedagogika jest sztuką. Myślę, że jeśli to pedagodzy zrozumieją, to być może przestaną tracić czas na obiektywizowanie subiektywnych doświadczeń, które są zawsze oryginalne i niepowtarzalne. Pedagog musi mieć charyzmę i wyczucie potrzeb wychowanka/ucznia, a do tego naukowość jest mu niepotrzebna. To trochę, tak jak w szkole - nauczyciel musi mieć czas na uczenie dzieci, a nie tracić go na wypełnianie stert papierów.

    OdpowiedzUsuń
  2. Mam takie wrażenie, iż Pani minister Lena Kolarska-Bobińska potrafi wsłuchać się w głos środowiska akademickiego z którego przecież się wywodzi.To inteligentna kobieta.W 2015 r. istnieje szansa na wprowadzenie zmian, czyli nowej klasyfikacji dyscyplin naukowych.Sądzę, że pojawią się również zmiany w szkolnictwie wyższym.Wiem, iż pod kierunkiem wybitnego uczonego prof. Jerzego Brzezińskiego pracuje zespół uczonych przygotowujących założenia do nowelizacji ustawy o Polskiej Akademii Nauk, to faktycznie będzie dobry czas, aby polskie środowisko akademickie forsowało istotne projekty i rozwiązania prawne w porozumieniu z MNiSzW.Nadchodzący 2015 rok powinien być sprzyjający dla wszystkich stron prowadzących dialog.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Co tam - będzie kolejne cudaczne rozporządzenie, nikomu niepotrzebne, którym biurokraci na swój sposób poszufladkują rzeczywistość.

      Usuń
    2. Panie Karolu,
      Niekiedy ukazują się przyzwoite akty normatywne, choć jakość prawa ogólnie w RP jest faktycznie dość słaba, ale może będzie lepiej.

      Usuń
  3. Panie Profesorze, a jaka jest reakcja MNiSW na turystykę habilitacyjną na Słowację? Co właściwie kryje się pod pojęciem turystyki habilitacyjnej? Wydaje mi się, że jest to kwestia nie do ruszenia?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Panie Profesorze,
      dzisiaj 8.10. br. Czy MNiSW zareagowało na turystykę habilitacyjną?

      Usuń
    2. Jak najbardziej. Nie mogę zdradzać szczegółów, ale powinny zakończyć działalność "spółdzielni nieuczciwości akademickiej".

      Usuń
    3. Sporo obserwacji wskazuje, że turystyka habilitacyjna na Słowację "jest nie do ruszenia" z wielu powodów. Między innymi dlatego, że niektórzy polscy uczeni- profesorowie pedagogiki czują się na Słowacji jak przysłowiowe ryby w wodzie i są z tego powodu dumni.Nie łatwo pozbawić człowieka/"uczonego słusznie dumnego" z tego co już ma. Chciałbym się oczywiście mylić w tej kwestii...

      Usuń
    4. Nie rozumiem, Sam czuję się na Słowacji jak "ryba w wodzie", bo znam język, kupuję tam książki, czytam je i tłumaczę. Uczestniczę w konferencjach i publikuję własne artykuły. Nie ma to jednak nic wspólnego z popieraniem nieuczciwości niektórych naszych pseudonaukowców. Są jednak osoby, które tam uzyskały docenturę i znakomicie realizują się w kraju, piszą, prowadzą badania, publikują, organizują ciekawe konferencje itp. Nie należy zatem tego uogólniać. Ścieżka dostępu powinna być zablokowana dla tych, którzy nie zamierzają być naukowcami, tylko konsumentami zakupionych docentur.

      Usuń
  4. A jak pedagogika jest klasyfikowana w innych krajach? Czy w dążeniu do umiędzynarodowienia wiedzy nie powinniśmy spojrzeć trochę szerzej i przy okazji planowanych zmian dopasować podział dyscyplin do standardów, do których aspirujemy i które wyznaczają zewnętrzne ramy działań naszych naukowców (finansowanie badań czy też publikacje w obrębie dyscypliny)?

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. W innych krajach jest Dr PhD czyli filozofii, jako, że dziedziny humanistyczne wyodrębniły się z filozofii z psychologią, socjologią i pedagogiką na czele.

      Usuń

Jeśli masz zamiar kogoś obrazić, to zrezygnuj z komentowania.