wtorek, 18 lutego 2014

Starość. Między diagnozą a działaniem










Naukowcy z Instytutu Pedagogiki Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie - dr Remigiusz J. Kijak i dr hab. Zofia Szarota prof. UP zrealizowali bardzo interesujący projekt badawczy z gerontologii, który został sfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Społecznego. Wynikiem ich badań jest publikacja pod powyższym tytułem, z której powinni skorzystać studenci pedagogiki społecznej, andragogiki, geragogiki, a nawet pracy socjalnej. Jak pisze prof. Z. Szarota:
Współcześni dorośli (a tym bardziej dzieci) mają szansę na długowieczność mniej obciążoną chorobami (tzw. polipatologią, czyli wielochorobowością), z zachowaną sprawnością i samodzielnością funkcjonowania, co może się przyczynić do zwiększonej aktywności osób starszych i przejmowania bardziej wyrafinowanych wzorów konsumpcji i stylu życia. Z drugiej jednak strony, bez podjęcia wymaganych reform w zakresie polityki społecznej, szczególnie profilaktycznych, charakteryzujących nurt optymalizacyjny lokalnej polityki społecznej (Błędowski 2002, s. 200), może dojść do niekorzystnych i niepożądanych zjawisk społecznych, takich jak ubóstwo, dotkliwe poczucie osamotnienia, zły stan zdrowia czy wykluczenie społeczne.


Rozprawa krakowskich pedagogów w bardzo przejrzystym i logicznym układzie treści, udostępnia nam niezwykle wartościowy zasób danych, wiedzy i teorii, które można wykorzystać zarówno dla potrzeb edukacyjnych, jak i dla osób już współpracujących z seniorami czy na ich rzecz. Praca zawiera bowiem takie zagadnienia, jak:

Społeczno-demograficzne aspekty starzenia się społeczeństwa;

Wsparcie społeczne i polityka społeczna wobec późnej dorosłości i starości;

Specyfika pracy socjalnej z seniorami – wybrane aspekty;

Życie intymne ludzi starych;

Przemoc wobec ludzi starszych i

Społeczne doświadczanie starości – postawy wobec ludzi starszych.

Zdajemy sobie sprawę z dobrodziejstw współczesnej medycyny i wspomagającego osoby starsze środowiska rodzinnego, dzięki którym tzw. wiek "poprodukcyjny" może być okresem "słonecznej jesieni życia", o nowych doświadczeniach i przeżyciach oraz szansach na podjęcie przez te osoby zupełnie nowych form aktywności. Znakomicie się dzieje, że nauki społeczne wyprzedzają wynikami swoich badań możliwości tak socjalnego, jak i instytucjonalnego wspierania osób, które nie mają w swoim środowisku życia bliskich i wzmacnialiby ich otwartą na nowe doświadczenia codzienność. Literatura światowa z gerontologii społecznej jest już bardzo bogata. Mamy zarówno psychologię osób starszych, psychologię starości i starzenia się, socjologię starości i geragogikę, ale i adresowane do osób w tym wieku nauki medyczne.

Pedagodzy są tymi, którzy potrafią "przetłumaczyć" tę wiedzę na konkretne rozwiązania praktyczne, profilaktyczne, autoedukacyjne i oświatowe. Nie bez powodu ogromnym powodzeniem cieszą się Uniwersytety Trzeciego Wieku, które wnoszą dzięki specjalistom różnych dyscyplin naukowych nowy powiew do codziennego życia osób korzystających ze statusu emeryta czy rencisty, przełamują w relacjach z nimi stereotypy i wzmacniają nowe formy ludzkiej aktywności.

Mam też nadzieję, że młode pokolenie studiujących pedagogikę dokona reorientacji swoich zainteresowań edukacyjnych, by podjąć studia na specjalności, która otwiera przed nimi zupełnie nowe możliwości zawodowej i społecznej samorealizacji. Warto włączyć się w życie seniorów, by uczynić je pięknym i godnym z wykorzystaniem własnych kompetencji i pasji działania.

5 komentarzy:

  1. "Warto włączyć się w życie seniorów, by uczynić je pięknym i godnym z wykorzystaniem własnych kompetencji i pasji działania" - piękne słowa, dziękujemy!
    Wielkopolskie Stowarzyszenie Na Rzecz Osób z Chorobą Alzheimera (www.alzheimerwielkopolsk.pl)

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Zazdroszczę Japończykom, że w ich kulturze człowiek stary cieszy się wielkim autorytetem (Dzień Szacunku dla Osób Starszych jest w Japonii świętem państwowym). W Polsce starość stała się jakimś "zjawiskiem", które albo ludzie w "wieku produkcyjnym" odsuwają jak najdalej od siebie albo znowu naukowcy "biorą pod mikroskop". I tak jak o Polakach mówi się, że "weszli do Europy" (jakby w niej już wcześniej nie byli), tak o starszych ludziach pisze się wyrozumiale, że "należy ich życie uczynić pięknym". LUDZIE STARZY SAMI TO ZROBILI - sami uczynili swoje życie pięknym, dzięki temu, że pięknie żyli w dzieciństwie i w dorosłości, która przypadła na tak trudny dla Polski czas. A czym my - przepraszam za wyrażenie - smarkacze możemy im odpowiedzieć? Tylko się od nich uczyć. I to nie jest tak, że to my, młodzi, mamy czynić życie starszych godnym, bo ono JEST GODNE, piękne i bezcenne. To, co w mojej ocenie powinniśmy natomiast robić, to sami zachowywać się godnie - zwłaszcza również wobec osób starszych. Nie traktować ich jak dzieci, paternalistycznie, tylko NA KOLANACH, jak uczeń powinien traktować swego Mistrza. Kochani Starzy, jesteście wielcy i wspaniali!

      Usuń
    2. To interesujący wpis. Trochę przesadzony z klęczkami, jako wyrazem szacunku dla osób starszych. Prawdą jest, że nikt starzenia się i starości nie oczekuje. Starość niepostrzeżenie przychodzi sama. Rację ma Anonimowy we wpisie o zachowaniu godnym wobec osób starszych - dodam - nie tylko wobec miłych staruszków ale również wobec tych z "dziurawymi pamięciami", nawykami, niepokojem, lękami, urojeniami, agresją i bezradnością. To wszystko trzeba "przytulić" i nauczyć się od ludzi ich różnorodnej starości. Aha, może dodam, że w Japonii, mimo szacunku i akceptacji osób starszych brakuje zupełnie noclegowni dla bezdomnych. Tego japoński system wsparcia nie uwzględnia.Trudno mi jakkolwiek powiedzieć dlaczego tak jest ? Dowiem się. Iga*

      Usuń
  2. To ja dodam, że publikacja, jak i inne z tej znakomitej serii dla pracowników socjalnych (nawet dla pracowników socjalnych - nawiązując do rekomendacji Profesora) dostępna jest bezpłatnie m.in. na stronie Instytutu Rozwoju Służb Społecznych. Monografie napisane są naprawdę na wysokim poziomie merytorycznym. Tym razem Unia dobrze ulokowała swoje środki!

    Link dla zainteresowanych:
    http://irss.pl/2014/01/starosc-miedzy-diagnoza-a-dzialaniem/

    OdpowiedzUsuń
  3. Może ten link będzie nawet lepszy od przesłanego przeze mnie przed chwilą:

    http://irss.pl/bezplatne-publikacje/

    OdpowiedzUsuń

Jeśli masz zamiar kogoś obrazić, to zrezygnuj z komentowania.