28 czerwca 2021

Wojna w środowisku informacyjnym (cz.2)


 


(źródło fot.  Karel  Řehka

    Kontynuuję recenzję książki byłego dyrektora Państwowego Urzędu Bezpieczeństwa Cybernetycznego i Informacyjnego w Republice Czeskiej gen. Karela  Řehki. W dalszej części swojej monografii podejmuje bowiem ważną kwestię propagandy w wojnie informacyjnej. 

W świetle doktryny NATO środowisko informacyjne to „wirtualna  i fizyczna przestrzeń, w której są przyjmowane, opracowywane i przenoszone informacje. Składa się z odrębnych informacji i systemów informacyjnych” (s. 60). Środowisko informacyjne składa się z trzech czynników: fizycznego, informacyjnego i kognitywnego. 

* Czynnik fizyczny obejmuje ludzi oraz infrastrukturę informacyjną; 

Czynnik informacyjny  obejmuje odrębną treść informacji oraz to, jak są one zbierane, przechowywane, opracowywane, chronione i upowszechniane; natomiast 

Czynnik kognitywny  dotyczy myślenia, a więc i postaw mieszkańców, ich sposoby postrzegania rzeczywistości oraz poglądy tych, którzy informacje przejmują, przekazują lub na nie reagują. Ta część informacyjnego środowiska, która obejmuje digitalizację informacji w systemach komputerowych i sieciach nazywa się przestrzenią cybernetyczną. (s. 61)

Nieodłącznym elementem wojny jest propaganda (łac. propagare – sadzić w ziemi rośliny celem ich rozmnożenia) jako najszerszy zakres oddziaływania informacyjnego na ludzi. Pomimo jej pejoratywnego znaczenia każdy, kto chce mieć przewagę nad przeciwnikiem, musi z niej korzystać.  

Taylor ujmuje propagandę jako zamierzoną próbę spowodowania u ludzi myślenia i zachowania w pożądany sposób (s. 64)Także brytyjski ekspert Steve Tatham stwierdza, że propaganda jest zmierzonym, systematycznym dążeniem do formowania postrzegania, manipulowania poznawaniem i ukierunkowania zachowań w celu osiągnięcia efektu, który wspiera zamiar propagandzisty (s. 64)   

W świetle doktryny NATO z 2010 r. propaganda to informacje, myśli, doktryny lub specjalne apele szerzone celem wpłynięcia na poglądy, emocje, postawy lub zachowania dowolnej grupy dzięki bezpośredniemu lub pośredniemu wsparciu sponsora (s. 64) . 

Autor ten wyróżnia trzy typy propagandy: czarną, szarą i białą. Źródłem czarnej propagandy jest w rzeczywistości inne źródło niż to, które propaganda ujawnia. Ona jest podstępna i dezinformującą. Szara propaganda nie uwydatnia żadnego źródła. Biała propaganda przyznaje się do rzeczywistego źródła, a powstaje na bazie najbardziej dokładnych, prawdziwych i aktualnych informacji. (s. 64) 

W świetle doktryny NATO konieczny jest rozwój kontrpropagandy pozwalającej na obronę przed nieprzyjacielską propagandą. Jej celem jest pozbawienie propagandy wroga jej skuteczności i osłabienie jej następstw. (s. 65)

Dzisiaj nie ma możliwości uniknięcia wywierania wpływu na myślenie i postępowanie ludzi i grup społecznych jeśli chcemy przetrwać.

Karel  Řehka przytacza fazy procesu prowadzenia kampanii strategicznej komunikacji opracowany przez Behavioural Dynamics Institute:

- Faza 1 – Strategiczne planowanie kampanii  - proces identyfikacji, które zachowania trzeba zmienić w której grupie społecznej celem uzyskania pożądanych efektów, które wymiernie prowadzą do osiągnięcia strategicznych celów;

- Faza 2 – Identyfikacja celowej publiczności. To proces, kiedy z wielu grup danej populacji ze względu na problemowe postępowanie wybieramy tę, która jest najbardziej przystępną, otwartą na wpływy i najwięcej związana z danym postępowaniem problemowym. Na tę publikę będzie nakierowana   kampania strategicznej komunikacji.

- Faza 3 – Analiza docelowej publiczności. Głęboka analiza wybranego celowej publiczności z wykorzystaniem ilościowych i jakościowych pomiarów celem zrozumienia różnorodnych cech tej społeczności;

- Faza 4 – Zamierzone prowadzenie kampanii. Faza ta obejmuje kumulowanie przekazów oraz określa szerokość i wielkość kampanii. Zaleca kampanię design, co dotyczy kanału komunikacyjnego, źródeł i przekazów.

- Faza 5 – Prowadzenie kampanii – ta faza łączy się z poprzednią i obejmuje samodzielną komunikację za pośrednictwem dogodnego komunikacyjnego kanału, z dogodnym źródłem i z zastosowaniem sprawnego przekazu;

Ewaluacja kampanii propagandowej musi mieć miejsce  w trakcie i  po jej zakończeniu, biorąc pod uwagę jej skuteczność. Ta jest analizowana pod kątem tego, w jakim stopniu udało się zmienić zachowanie grupy celowej. Kluczowy jest wybór wskaźników efektywności. (s. 129)

Ciekawe, w jakim stopniu każda z formacji politycznych sprawującej władzę korzysta z technik wojny informacyjnej we własnym kraju, z opozycją, (pół-)analfabetami i zagubionymi w świecie informacyjnego chaosu?