sobota, 1 października 2016

Odsłony twórczości Stanisława Popka

Rok 2016 należy w naukach społecznych do chyba najbardziej obfitujących w rozprawy (auto-)biograficzne. Są one nieporównywalne, gdyż każda z nich powstawała z różnych okazji i powodów.
Badacze biografii powinni zacierać ręce z satysfakcji, że mają do dyspozycji kolejną monografię o niezwykle interesującej postaci w świecie współczesnej psychologii.

Tym razem zachęcam badaczy biografii uczonych do zapoznania się z pięknym wydawnictwem mikroalbumowym pod redakcją Małgorzaty Kuśpit z okazji osiemdziesiątych urodzin i sześćdziesięciolecia pracy twórczej wybitnego psychologa twórczości, emerytowanego profesora zwyczajnego Wydziału Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie - Stanisława Popka.

Wydana na kredowym papierze przez Wydawnictwo UMCS publikacja stanowi nową formę prezentacji oraz autoprezentacji życia i dokonań twórczych uczonego. Poza syntetycznie opracowanym życiorysem prof. zw. Janusz Kirenko wprowadza nas w "Krainę obecności Profesora Stanisława Popka", w której możemy symbolicznie dotknąć świata wartości - (...) słowem uczonego, pisarza i poety oraz paletą malarskich barw i zrodzonych z nich przestrzeni.(s.18)

Redaktor tomu Małgorzata Kuśpit publikuje swój wywiad z Jubilatem, w którym on sam odsłania nam bardzo ciekawe wydarzenia związane z genezą i ewolucją jego aktywności twórczej, a nawet zachowany w pamięci szkolny incydent skutkujący obniżeniem ówczesnemu szóstoklasiście oceny ze sprawowania. Przewijają się w tym wywiadzie różne postaci nauczycieli - od szkolnych po akademickich, a także - oparty na idei Herberta Reada wspólny z żoną - eksperyment dydaktyczny w zakresie zajęć plastycznych.

Pedagogów powinny zainteresować tu znaczące wpływy takich profesorów, jak prof. zw. Karol Poznański (b. dziekan Wydziału Pedagogiki i Psychologii UMCS w Lublinie, a obecnie profesor zw. Akademii Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej w Warszawie), czy już nieżyjący prof. Konstanty Lech czy Jan Dobrzański (historyk wychowania). Jest też ciekawa historia "Trzech Muszkieterów" w polskiej psychologii różnic indywidualnych, profesorów: Bolesława Hornowskiego, Jana Strelaua i właśnie Stanisława Popka, którzy podzielili między sobą zakres przedmiotu badań adekwatnie do własnych pasji, a więc kolejno - teoria inteligencji i funkcji poznawczych; temperament i twórczość.

To za dziekańskiej kadencji prof. S. Popka lubelska psychologia w UMCS miała uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora z tej dyscypliny, a pedagogika podwyższyła swój status do uprawnień związanych z nadawaniem stopnia naukowego doktora habilitowanego. Pedagodzy utrzymują ten poziom na bardzo wysokim poziomie po dzień dzisiejszy, zaś psycholodzy, niestety, muszą o to pierwsze uprawnienie ponownie zabiegać, gdyż je utracili (z braku głównie odpowiedniej liczby samodzielnych pracowników naukowych).

Ewa Hadrian rozmawia z Jubilatem na temat wojny, skrzypiec i miłości odwołując się do jego książek, w tym jakże wyjątkowej poezji i obrazów. Twórczość poetycka jest tu niezwykle bogata, a przy tym wcale nie należy do łatwej, gdyż ma charakter egzystencjalno-filozoficzny, transcendentny i głęboko patriotyczny. Swoistą recenzję wydaje tej twórczości w odrębnym tekście Waldemar Michalski ("Słowo o traktatach poetyckich Stanisława Popka"). O malarstwie psychologa pisze Urszula Tomasiuk - Prezes Polskiego Stowarzyszenia Nauczycieli Plastyków.

Ciekawym zabiegiem redakcyjnym stało się opublikowanie recenzji wydawniczych niektórych rozpraw profesora S. Popka pióra Ireny Pufal-Struzik (dotyczy książki "Psychologia twórczości plastycznej", Impuls 2010), Ryszardy Ewy Bernackiej (dot. "W kręgu aktywności twórczej", UMCS 2015).

Całość jubileuszowego tomiku zamyka poruszająca analiza Zbigniewa Waldemara Okonia opowiadania S. Popka pt. "Naznaczony Syberią".

Zapewne historycy nauki, naukoznawcy znajdą w tej publikacji wiele interesujących faktów, być może relacji między analizowanymi wydarzeniami i ich przyczynami czy sprawcami. Właśnie dlatego powinny być wydawane książki tego typu, gdyż dzięki nim historycy mogą znaleźć odpowiedzi na wiele nurtujących ich pytań.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz